Tag Archives: design thinking


9 okt


On January 26, 2013 at 05.39 I started to write, not a book but this blog. I started to write about Design Thinking, Human Centered Design. About empathy, creativity and prototyping. I shared everything I ever did with DT, everything I knew about DT and everything I wanted with DT. But maybe even more what I still did not knew, did and could do. And by writing and sharing I found my way in life…..and work. This is post number 1.367 and it is time; AGAIN. Just like that Saturday morning in January 2013 I feel this is a turning point.  And like Usain Bolt would not stop halfway at 50 meter I will not stop at 51.

A week ago I was in Riyadh at the Glowork Career Fair:

‘It is the number one female career fair and recruitment related conference in Saudi Arabia that is endorsed by The Ministry of Labor and the Human Resources Development Fund.

The Glowork Career Fair is a Saudi-centric, three-day program designed to empower women with all educational backgrounds and experiences. The program effectively aids women in becoming active agents in today’s booming workforce by enriching their job-hunting opportunities, soft, and personal skills.

The career fair is composed of three major parts

Conference, we invite the top 200 student from universities around the Kingdom to listen to speakers coming from around the world

Workshops, more than 40 workshops that aims to develop personal and soft skills for job seekers.

Exhibition, where more than 80 company gather under one roof to showcase their opportunities.’

The Dutch Embassy had asked me to give a lecture on creative thinking at the conference and a workshop on Design Thinking. After the lecture I met several women who were interested in the slides I shared. And two of them asked me if I had the time to discuss a project they were working on. So the day after we had coffee and I listened to their stories. And it was not their project that made the biggest impact on me. It was their personal situation. It made a big impact. When we walked towards the exit I saw this sign saying “Give A Shit” and asked the waiter to take a picture. I made their faces black. I don’t want put their lives in danger. They already took a huge risk talking and having coffee with me.

That night I couldn’t sleep and finally got up in the middle of the night. I threw away the format for the Design Thinking workshop I made earlier. Kill your darlings. Game over. I decided to make something the participants of the workshop could work with themselves. To inspire them and facilitate them with the tools they could use to change things. One part inspiration and supporting information and one part activation; a design thinking by doing workshop on Women Empowerment.

That night I found out about the 17 Sustainable Development Goals of the United Nations and the 2030 Vision Statement of Crown Prince and Chairman of the Council of Economic and Development Affairs Mohammad bin Salman bin Abdulaziz Al-Saud:

The Design Thinking workshop was attended by 17 women and I started the workshop with this song:

Followed by:










The World’s Largest Lesson pt 2 – with thanks to Sir Ken Robinson and Emma Watson from World’s Largest Lesson on Vimeo.


That would be the Challenge for the workshop. I warned them there would be hurdles on the way ahead.GRLPWR_STEPAHEAD2018.015







So they needed:


I gave them background info I copied and pasted from the UN SDG site.



I showed them this ad about invisible barriers:









And changed “Always Coca Cola” into “Always Girlpower” and used Google translate to translate it into Arabic.


And that they can make a difference:


I felt welcome because of this quote from Crown Prince  Mohammad bin Salman bin Abdulaziz Al-Saud:


But that they were also supported by his 2030 vision statement. I showed some quotes and asked them from who the quotes were:


The last quote of part one of the workshop was:

Schermafbeelding 2018-10-09 om 06.36.21

I asked them from who it was. They replied in choir “Crown Prince  Mohammad bin Salman bin Abdulaziz Al-Saud.”

But it is not.


We ended part one with:





We were halfway. So why stop:






After the break we started with part 2:

I asked them their definition of Design and we shared and learned from all the different perspectives on Design:


To support this mentality I showed them this:




And explained them that every design starts with a desire to change something:




That in this workshop we would be working with this challenge:


…using the Triple Diamond Model to work with:

Schermafbeelding 2018-10-09 om 06.56.27

They zoomed out, discussed what worked well and what could be improved.

We formulated ‘How Could We……? questions, Brainstormed and Prototyped……and ended with asking what was Good, Bad and Unexpected.

At the end I promised to share alle the video’s and material.

So here you are ladies. Let’s take it further.

Schermafbeelding 2018-10-09 om 07.08.47



Download the whole presentation here:




On the seventh day….

6 okt

1000starshotel.001Schermafbeelding 2018-10-06 om 13.02.06.png

“Time is stretched when you experience the new.”

I’ve been in SA for 6 days but the last day lasted twice as long as the days before. The days before I stayed at the Marriott hotel and if you stayed at international hotels you know nights, rooms and breakfasts are all the same, even in Saudi Arabia. Ok except for the dress code of the guests than maybe.


The Dutch Embassy booked the hotel for six days instead of seven so I had an option for the seventh day.

On my third day in Saudi Arabia I met Elske on her first day at the Dutch Embassy. After my presentation on Creative Thinking at the Glowork Event on Women Empowement we quickly shared stories, dreams and challenges.


I showed her our 40 year old VW T2 and she showed me her and Jules Toyota Landcruiser.



Normally I don’t have very long conversations about cars with women but I think we could have talked for hours about our cars and the places they brought us. “If you like you can join us on Friday?” Elske said after 3 minutes. “Really?”


So Friday they picked me up and after the best falafel in Riyadh we left to join their outdoor friends.

Their Toyota Landcruiser took us to a stunning wadi called Al-Ammariya


“Welcome to the 1000 stars hotel” Elske said and gave me the stretcher in a bag. “Find yourself an nice spot to look at the stars tonight.”


The sundowners on the balcony of the 1000 star Al-Ammariya Hotel were the best I ever had, dinner and the snacks that came from all directions were fabulous but the ceiling of the 1000 star Al-Ammariya Hotel was beyond expectations.

The shooting star I saw and the wish I had unfortunately was not met, my wife was still in Holland. During the night I normally grap my phone to check the time now I just checked the stars and started counting 1000, 999, 998 zzzzzzzzzzz

A light warm breeze touched my cheek and curled up the corners of my dry mouth.

That was the only thing missing. Water. After 5 minutes staring into the sunrise I took my shoes and checked them for insects. And what was next to my shoes? A bottle of water Jules had put there when he went to bed.

After six days in the Marriott Saudi Arabia would not be on my on my list to visit again but one night in the 1000 star Al-Ammariya Hotel I want to come back…..with my wife. Thanks Elske, Jules and the rest.




Kathedraal Digitaal

19 sep


Dit is een vervolg op mijn vorige post. Ik kreeg vanochtend om 8.09 via WhatsApp de volgende vraag:

“Er zijn veel nieuwe manieren om online met elkaar te verbinden. Hier hoef je niet meer voor in een besloten silo als Facebook of Twitter te zijn. Het is echter nog een wat technisch verhaal en de echte voordelen zijn nog te onzichtbaar en ontastbaar voor veel ‘gewone’ gebruikers maar zelfs voor experts op het gebied. Hoe kunnen verhaal-of vertelstructuren de ideeën en mogelijkheden van het Indieweb en Decentrale web onder het voetlicht te brengen?

Het getal naar keuze dat Frank koos was “uiteraard” 42, refererend naar het antwoord op de vraag wat de betekenis van leven is uit de film Hitchhiker’s guide to the galaxy;

Dus 42 trok ik.

En het antwoord komt van le CORbusier.


Ik vertaal e.e.a. als volgt.

Ik denk dat hij een digitale Kathedraal  zou bouwen. Een online Kathedraal Digitaal die zich aanpast aan de hoeveelheid mensen en waar mensen hun geloof  delen. Op vaste tijden. Daarmee het ritueel online terugbrengt en wereldwijd toegankelijk maakt.


Go big and Go home





16 sep


Voor het meeste wat we heel dag doen hoeven we geen originele en waardevolle oplossingen te bedenken. Als je voor een deur staat gaat je hand automatisch naar de klink, die je naar beneden duwt en de deur naar buiten. Je gaat niet bij elke deur een originele, waardevolle manier bedenken om aan de andere kant van die deur te komen. Voor het meeste wat de heel de dag doen hebben onze hersenen filevrije, goed verlichte snelwegen aangelegd die we gedachteloos nemen om te komen waar we willen zijn. Maar wat gebeurt er als die deur niet open gaat als je de klink naar beneden drukt en de deur naar voren? Zo was ik een keer in een kantoor en moest naar het toilet. Ik keek rond in de gang en zag een deur  waar ‘Toilet’ op stond. Mijn hand ging naar de klink en ik duwde de deur naar binnen; geen beweging in de deur. Conclusie: het toilet is bezet. Dus liep ik terug naar de vergaderruimte waar mijn collega’s zich bevonden en wachtte ik een aantal minuten. Toen ik na een minuut of 5, die veeeeeeeel langer duren met een volle blaas, nogmaals een poging waagde en het toilet nog niet vrij was, liep ik naar de receptie en vroeg de dame of er misschien nog een andere toilet was. De dame keek me verbaasd aan en vroeg me of ze alle 4 bezet waren. “Alle 4?” vroeg ik, waarop zij antwoordde dat er na de deur met ‘Toilet’ erop 4 heren en 4 dames toiletten bevonden. Ik had twee keer de klink naar beneden en de deur naar binnen geduwd zonder gewenst resultaat, de deur ging echter naar buiten open. Ik denk niet dat ik me ooit dommer heb gevoeld. Achteraf probeerde ik mijn actie goed te praten door te denken dat ik op het verkeerde been gezet was door het woord ‘Toilet’. Als er ‘Toiletten’ had gestaan was het nooit gebeurd. Ik had uiteindelijk hulp van een ander nodig voor de oplossing.

En ‘die ander’ kunnen we vaak goed gebruiken als we op cruisecontrole rondjes aan het rijden zijn op een rotonde zonder afslagen. Iemand die je uit je patroon haalt, een ruk aan het stuur geeft waardoor je je kapot schrikt, je koplampen een ander perpectief bieden, je geen idee hebt waar je heen gaat maar hoopt dat het goed komt.

Er zijn veel manieren om een ander licht op een probleem te laten schijnen. Mensen hebben de unieke kwaliteit zich dingen voor te stellen. Wij hebben verbeeldingskracht. Nike co-founder, Bill Bowerman zei, “If you have a body, you are an athlete.” Ik zeg;

als je hersenen hebt, ben je creatief.

En net als met atleten heb je goede creatieven en nog betere creatieven. En wat maakt de ene creatief beter dan de ander? Niet alleen het feit dat zij/hij meer verbeeldingskracht heeft maar dat zij/hij ook nieuwsgieriger, gedisciplineerder, vasthoudender is………… en beter kan samenwerken.

Maar laat ik me nu even focussen op verbeeldingskracht. Hoe kun je dat trainen? Hoe kun je beter worden in het verbeelden van andere mogelijkheden?

Laten we beginnen met het signaleren van een aantal blokkades die er kunnen optreden als je je verbeeldingskracht wilt aanspreken. Roger von Oech noemt er 10:

  1. Het juiste antwoord
  2. Dat is niet logisch
  3. Volg de regels
  4. Wees praktisch
  5. Het is geen spelletje!
  6. Dit is niet mijn gebied
  7. Doe niet zo gek
  8. Vermijd dubbelzinnigheid
  9. Fouten maken is fout
  10. Ik ben niet creatief

In ernstige gevallen van verbeeldingsloosheid kunnen meerdere blokkades elkaar snel opvolgen. Resulterend in “ik ben niet creatief” bevestigende gedachten. Het is interessant  deze blokkades waar te nemen (ernaar te luisteren; in Engels Listen) maar de stem in je hoofd ook het zwijgen op te leggen (in het Engels is Silent een anagram van Listen) en je vervolgens voor te stellen hoe iemand anders de vraag/het probleem zou oplossen en deze oplossing met open armen te ontvangen. Een bekende techniek is de Superheld; wie is je favoriete Superheld? Welke eigenschappen heeft deze superheld? Kies een eigenschap en zet deze eigenschap vervolgens in om de vraag/het probleem op te lossen. Belangrijk is dat je de kwaliteit van de oplossing niet beoordeelt. Het doel is je verbeeldingskracht te  vergroten om tot andere, originele ideeën te komen. Beoordelen doe je later.

Eigenlijk komen alle divergente denktechnieken op hetzelfde neer; het aannemen van een ander perspectief. Een van de leukste manieren die ik zelf veel gebruik zijn de Art Oracles; 50 kaarten gebaseerd op het leven en werk van 50 kunstenaars die je advies geven op drie niveaus; leven, werk en inspiratie:


Zullen we het proberen?

  1. Bedenk een vraag waar je wel wat hulp bij kunt gebruiken. Begin met Hoe……
  2. Reply, mail of WhatsApp me deze vraag.
  3. Kies een nummer tussen 0 en 51.
  4. Ik publiceer het advies van de kunstenaar

Ben benieuwd. Ik zit er klaar voor.

Om 11.35 kreeg ik de eerste vraag binnen via WhatsApp;

“Wat houdt mij op dit moment tegen? nummer 33”

Ik heb deze in overleg met de vraagsteller vertaald naar; Hoe kan ik mijn vrijheid nemen?


De vraagsteller antwoordde:

“Ha, hier ben ik oprecht blij mee. Goeie gast die Titian, wil ik wel zijn.”

Waarop ik vroeg:

“Welke eigenschap van hem zou je willen inzetten?”


“he remained competitive in style and production”

Waarop ik de vraagsteller vroeg:

Hoe zou je jouw stijl omschrijven?


“mijn huidige stijl? Mmmmm, scherp maar soms iets te rationeel, terwijl de concepten waar ik het meest trots op ben juist avontuurlijk en ongebonden waren. Ik kan niet werken zonder een kern van waarheid maar verlang tegelijkertijd naar bevrijdende kunst. Gisteren nog met volle teugen genoten van La Grande Belleza”

Ik heb even overlegd met Titian en we zouden de vraagsteller willen uitdagen een avontuurlijk, ongebonden en oprecht compliment te verwoorden en dit live voor te lezen aan diegene.


Om 11.43 kreeg ik de volgende vraag:

Hoe kan ik het  laagdrempelige interventies maken om mensen van hun superego af te helpen? Nummer 47″

Het antwoord kwam van Superego Pablo Picasso:


Waarop de vraag steller antwoordde:

“Tof. Picasso.”

En ik vroeg:

“En hoe helpt Picasso je?”


“Picasso vertelt me om  niet te snel te convergeren en om mezelf uit te dagen het er niet te makkelijk van af te brengen.”

Waarop ik vroeg:

“Concreet? Wat zou Picasso met die Superego’s doen?”


“Een affaire hebben? 🙂 Hij zou het waarschijnlijk abstraheren tot overkoepelende gedachten. Op een vernieuwende manier laten zien. Daarmee de weg vrijmaken voor een nieuwe stroming.”


Ik heb even overlegd met Pablo en adviseer je om de volgende keer de Superego’s letterlijk de mond te snoeren. Hoe dat mag je zelf bedenken. Doel is om ze in stilte met geometrische vormen (blokkendoos, (L)ego) hun inbreng vorm te laten geven en de groepsleden vervolgens een voor een te laten vertellen wat zij denken wat de opstelling betekent. De maker van de opstelling luistert in stilte met de rug naar de groep en schrijft zoveel mogelijk op van wat hij van de groep hoort.







Alles Goed?

23 jun


Wow what a week. Dit was de drukste week van dit jaar.

Schreef ik ‘druk’? Schreef ik ‘dit jaar’?

Laat ik beginnen met die laatste. Ik denk van de afgelopen 51 jaar. En ik schreef ‘druk’. Wat een raar woord eigenlijk, druk. Ik heb iets met dat woord. Ik krijg het vaak te horen als antwoord als ik mensen vraag hoe het met ze gaat. Ongelooflijk hoeveel mensen dan zeggen ‘druk’. Ik vind het een ongelooflijk stom antwoord. Want wat wil je daarmee nu eigenlijk zeggen? Dat je (te) veel te doen hebt? Dat je je zaakjes niet op orde hebt? Zeg je met ‘druk’ dat je dat fijn vindt, druk zijn, of juist niet en vind je eigenlijk dat iemand anders wat van die druk van jou zou moeten overnemen? Of denk je misschien dat ik het interessant vind als jij zegt dat je druk bent. Denk je misschien dat ik denk dat je een beetje uit je neus zit te eten, dat je te weinig doet, lui bent of te weinig carrière maakt? Of zeg je dat je druk bent in de hoop dat ik ook zeg dat ik druk ben zodat we allebei een reden hebben om weer snel druk te gaan zitten doen.

Druk dus.

Het kan ook gebeuren dat iemand mij eerst vraagt. Ik krijg dan vaak de vraag ‘Alles goed?’ Een vriend van mij vraagt het me al jaren, echt al meer dan 10 jaar en steevast is mijn antwoord ‘Veel maar niet alles’.

Alles goed? Ja druk.

Gelukkig heb ik een oplossing gevonden in het boek van Jane McGonigal ‘SuperBetter’ The Power of Living Gamefully. Gefundeerd op wetenschappelijk onderzoek en gebaseerd op de ervaringen van meer dan een half miljoen mensen. Het kern van het boek is een simpel en transformatief idee; we kunnen dezelfde psychologische krachten, die we tonen als we games spelen, inzetten bij uitdagingen in het echte leven. Denk daarbij aan trauma’s, ziekten of gewoon een betere versie van jezelf worden. Kortom, de principes die in games werken, werken ook in het echte leven.

Ik ben groot fan van haar werk. Haar boeken en TED talks zijn een belangrijke inspiratie bron. En het leuke aan haar laatste boek is dat ze ook vol staan met zogenaamde Quests waarmee je op zeer eenvoudige wijze zelf kunt ervaren wat het is om te werken aan je

  • mentale
  • fysieke
  • emotionele en
  • sociale


Ik zal dat even kort toelichten. Deze slides komen uit een presentatie over Speelsheid die ik gaf aan docenten op HKU en leggen de 4 krachten uit.HKU_playfulness_29012018.001HKU_playfulness_29012018.002HKU_playfulness_29012018.003HKU_playfulness_29012018.004HKU_playfulness_29012018.005HKU_playfulness_29012018.006HKU_playfulness_29012018.007HKU_playfulness_29012018.008HKU_playfulness_29012018.009HKU_playfulness_29012018.010HKU_playfulness_29012018.011

Heb je er een geprobeerd?

Maar even terug naar mijn verhaal over druk  als antwoord op de vraag hoe het met je gaat.

Als iemand mij tegenwoordig vraagt hoe het met me gaat dan is mijn antwoord “ik geef mijn dag tot nu toe een (hier vul ik een cijfer tussen 0-10 in) en vraag vervolgens direct wat hun cijfer is. Om na het gegeven cijfer vervolgens te vragen “Is er iets wat ik kan doen om dat cijfer met 1 punt te verhogen?” Enigszins realistische verzoeken voer ik direct uit. Zo gaf ik de afgelopen tijd een massage, stuurde ik een hilarisch filmpje, rende ik de trap op en af en haalde ik voor een de garderobe dame in Tivoli een bakje thee.

De eerste keer dat ik dit uitprobeerde was uit het boek van Jane en heet Plus-One Better (pagina 71)

Hoe deze werkt?

Ik leg hem uit als je het NU probeert.



Gaat ie.

Kies drie mensen.

  1. iemand die graag iets van je hoort
  2. iemand waar jij graag iets van hoort
  3. iemand die verbaasd zal zijn als ie iets van je hoort

Nu heb je een keuze.

Easy is keuze 1

Medium is keuze  1 en 2

Hard is alle drie.

Vervolgens stuur je ze NU een WhatsApp, sms, mail, FB bericht of postduif en vraag je:

“Als je je dag tot nu een cijfer zou moeten geven tussen 0-10 wat zou dat cijfer dan zijn?”

Het grote wachten ia aangebroken. Heb je al antwoord?

Reageer op de antwoorden met het volgende bericht:

“Is er iets wat ik kan doen om dat cijfer met een punt te verhogen?”

Ik las net deze post voor aan mijn hele goede (fiets) vriend Jacco die met keelontsteking op bed ligt. Hij gaf ondanks die keelontsteking de dag een 8 en ik kan daar een 9 van maken als ik van deze post een podcast maak.

Dus is stop nu even met schrijven want ga nu druk doen met hoe ik een een podcast kan maken.



Achteruitkijkspiegels op terrassen

9 jun


Er zijn er bij die het echt leuk doen hoor. Die begrijpen dat als je bijna 0,2 % van van je maandinkomen betaalt voor een espresso in een gelegenheid die bedacht is om eten en drinken te bereiden en te serveren voor betalende gasten, dat daar bepaalde etiketten bij horen. Nu hoef je voor mij echt geen kloon van Jort Kelder te zijn, liever niet zelfs, maar enige kennis van of gevoel voor het horeca vak verwacht ik toch wel voor die 0,2 %.

Jaja natuurlijk kunnen sommige er niets aan doen als ze dat nooit verteld, uitgelegd of voor gedaan zijn. Maarrrrrrrrrrrr bepaalde dingen kun je als (bijbanende) genderneutrale horecamedewerker beter niet doen.

Zo zaten wij gisteren met vrienden in een horeca gelegenheid op een niet nader te noemen terras in een niet nader te noemen stad in Nederland. Met zijn vieren. Onze vrienden zaten op een bank tegenover ons en mijn vrouw en ik  op twee stoelen. Links en rechts van de tafel was een kleine ruimte en dan stond er weer een tafel. Dus aan een kant een hele lange bank met daarvoor tafeltjes en stoelen. De bank grensde aan een glazen wand direct aan het water. Ik had een prachtig uitzicht op het water en onze vrienden hadden dan weer het voordeel dat ze een kussentje hadden. Tja uitzicht of kussentje je kunt niet alles hebben. Midden in ons gesprek hoor ik opeens in mijn rechteroor, tussen mijn vrouw en mij, een damesstem zeggen “Goedenmiddag, kan ik iets voor u betekenen?” Ingeklemd tussen de armleuningen van het terrasstoeltje probeerde ik oogcontact te maken met de vriendelijke dame, want dat was ze zeker, maar het enige waar ik oogcontact mee had was het serienummer van het apparaat waarmee zij de bestelling opnam. Ik had mijn bovenlijf en nek inmiddels zover gedraaid dat ik er nog maar net een hees en schor “een espresso alstublieft” uit kon krijgen.

Werkelijk perplex en sprakeloos terug draaiend checkte ik voor alle zekerheid of er echt geen ruimte was naast ons tafeltje. Dat was aan beide gevallen niet het geval, er was meer dan voldoende ruimte om de bestelling aan de kop van ons tafeltje op te nemen en ons alle vier aan te kunnen kijken. Dat bewees zij ook later zelf toen zij, godzijdank, de drankjes voor onze overbuurvrienden niet uitserveerde door tussen mijn vrouw en mij in te gaan hangen maar dat vanaf de kop van de tafel te doen.

Verder deed ze echt haar best. Ze kwam zelfs nog een keer vragen of “Verder alles naar wens?” was, wat ik eigenlijk een hele rare vraag vind omdat ie impliceert dat er blijkbaar dingen waren die niet naar wens waren , terwijl we nog nergens over geklaagd hadden.

Het doet me denken aan Paul Bennett die in zijn TED talk het voorbeeld laat zien van een fietsachteruitkijkspiegel die ze op een rolstoel hebben gemonteerd zodat de patiënt in de rolstoel oogcontact kan hebben met de ziekenhuis medewerker die hem/haar rond duwt.

Achteruitkijkspiegels op terrassen?



Oh I’m Free

7 jun


Ken je dat gevoel? Zeker nu het zulk lekker weer is. En zeker als je eindelijk een goed lopende luchtgekoelde 2 liter Volkswagen T2 uit 1979 hebt om lekker weg te gaan? Misschien wel echt helemaal weg, gewoon de wijde wereld in? Om vervolgens weer terug te komen in je, voor je trip helemaal schoongemaakte huis waar je goede vriend die ene cactus geen water hoefde te geven maar wel netjes de post op de keukentafel heeft gelegd met een post-it erop “Ben blij dat je weer thuis bent”.

Het mooie aan weg gaan zijn voor mij ook de voorbereidingen. Goed nadenken over wat je allemaal (niet) meeneemt. Eigenlijk is het schrijven op dit blog ook een mentale minivakantie. Ik bepaal met welke woorden ik vandaag op vakantie ga. Want dat is me weer duidelijk geworden de afgelopen dagen. Het publiceren op dit blog zorgt ervoor dat ik elke dag op vakantie ga in mijn  eigen verhaal. Ik kom ook weer allerlei mensen tegen die met me mee gaan en net als wanneer ik in mijn Blauw Witte Volkswagen T2 rijd even een duimpje opsteken of een glimlach toewerpen. Anderen maken even een praatje, zeggen lieve woorden of geven een compliment. Ja schrijven op dit blog is te vergelijken met rijden in een oude Volkswagenbus.

Het schrijven van en de feedback op een verhaaltje doet me nadenken over wat ik geschreven heb en geeft me soms inspiratie voor het volgende. Zo kan het zomaar gebeuren dat ik de avond van te voren echt weet wat ik ga schrijven en dat toch niet doe omdat ik al schrijvende een ander weg insla. Dat toestaan is vrijheid.

Ik vind dit eigenlijk wel een mooie afsluiter voor vandaag.

Ik rijd toch nog even door.

Een lezer van mijn blog vertelde me ooit dat het leuke aan dit blog was dat hij nooit wist waar hij ’s ochtends weer naar toe ging.

Ik wel. Met het FAN TAS TISCHE boek van John Thackara, How to Thrive in the Next Economy op het dashboard rijd ik naar Amsterdam en ontmoet ik Claud Biemans (niet Claudia John). Zij ontdekte dat er in haar stad op een vierkante kilometer 300 verschillende plantensoorten huisden, vergeleken met 50 verschillende op een zelfde dichtbij gelegen oppervlakte “managed countryside”. Claud: “Bijen weten dit heel goed en zijn tegenwoordig  meer in steden te vinden.”

Ik lees verder dat Claud wandelingen organiseert waar ze mensen langs de ecologische hoekjes en gaatjes in de stad leidt en laat zien waar planten niet alleen overleven maar juist floreren. Want,zo lees ik verder, “veel van deze stadsnatuur is eetbaar. Kruiden, blaadjes en eetbare bloemen groeien op muren en stoepen.

En over Lynn Shore van Urban Herbology. Zij is een van een groeiende groep stads foerageurs (is dat Nederlands?) en helpt stadsbewoners kruiden te zoeken, ermee te koken en te leren over medicinale samenstellingen.

Into the wild krijgt voor mij zo een heel andere invulling.

Ik zie het helemaal voor me. Met de T2 naar Amsterdam. Ik heb plek voor nog 7 personen. Wie gaat er mee?

Met Noltee.

In de T2.

Ik zet een muziekje op in de T2. De stem van Eddie Vedder mengt zich met het geluid van mijn gereviseerde luchtgekoelde tweeliter Volkswagen motor.

I’m free
Setting forth in the universe
Oh I’m free
Setting forth in the universe



Leren leven lezen

6 jun


De afgelopen maanden heb ik veel gelezen over duurzaamheid. En geluisterd. Ik woon nu, tijdelijk, in Papendrecht nadat de school waar ik vorig jaar woonde afgebroken werd en mijn nieuwe appartement in Rotterdam nog niet klaar is. En om met het OV naar Utrecht te gaan betekende dat ik met mijn vouwfiets eerst naar het pontje naar Dordrecht moest fietsen, overstak, naar het station in Dordrecht fietste, mijn fiets dubbelvouwde en met de trein naar Rotterdam ging, fiets uitvouwde naar perron 14 liep met mijn 39 jaar oude Peugeot aan de hand, hem dubbelvouwde, naar Utrecht ging, onderweg las en in Utrecht mijn ouwe vouwert weer rijklaar maakte en naar Oudenoord 700 fietste. Van deur tot deur 2 uur. Maar het gebeurde ook wel eens dat mijn ouwe vouwert en ik niet mee konden en een trein moesten overslaan omdat ie te vol was. Toen dat twee dagen achter elkaar gebeurde, knapte er iets in mijn ‘hard proberen echt duurzamer te leven  brein’. Fuck duurzaamheid. Fuck NS. Fuck tijd. Ik ga met de auto. Mijn 28 jaar oude Alfa Romeo Spider wel te verstaan. Van Peugeot, Pont, Peugeot, Trein, Peugeot naar Spider. En weet je? Het milieu knaagde veel minder hard aan me dan mijn gulzige naar kennis vergarende brein. In de trein kon ik namelijk lezen en op de A15 in de ochtendspits bleek dat niet zo’n goed idee. Overigens de tijdswinst was minimaal. Ik deed er met de Spider 1 uur en 45 minuten over. 15 minuten korter maar 45 minuten niet kunnen lezen. Mijn brein vond dat niet fijn. Ik klaagde erover tegen mijn vrouw en binnen 0,3 seconden kwam zij met de oplossing. Zij maakte een verbinding die ik met mijn breincapaciteit ook zeker zelf had kunnen maken maar er gewoon niet op kwam. Ze zei “waarom ga je niet heel vroeg rijden en dan eerst sporten zoals je deed toen je in Amstelveen werkte (en in Dordrecht woonde)?” Ik schaamde me bijna dat ik dat zelf niet had bedacht. Wat een briljant idee. Een week lang probeerde ik uit hoe laat ik uit Papendrecht moest vertrekken om om 7.00 bij Fit For Free te zijn waar ik inmiddels een abo had genomen omdat ze in de buurt van mijn werk zitten en om 7.00 al open zijn. Als ik om 6.00 in de Spider zat, was ik net voor 7.00 in Utrecht en liep ik op mijn gemakje naar FFF om daar vervolgens eerst een half op de hometrainer te zitten……en te trappen. Dat viel niet mee. Bij de aanvang van mijn Master Kunsteducatie had ik mijn racefiets aan de wilgen gehangen. Ik had ruim 2 en half jaar niet gefietst. Ik begon met 10 minuten waar geen eind aan kwam om vervolgens nog een uur aan de gewichten te hangen. Om 8.45 stond ik dan Fris For Free buiten, ruim op tijd om te gaan werken. Ik voelde me fysiek en emotioneel uitstekend alleen intellectueel had mijn Kabouter wel e.e.a. te klagen. Hij vond het best een goed en slim idee maar vond ik het nu niet zonde van de tijd om 2 uur per dag in de auto te zitten terwijl ik ook 1,5 uur had kunnen lezen in de trein? Ik had dat deels opgevangen door op de hometrainer te lezen maar dat bleek toch niet echt een ideale oplossing. Ik was op dat moment Superbetter van Jane McGonigal aan het lezen en besloot ook het audioboek te kopen. Een beetje lezen en veeeeeel luisteren op de heen en terugweg legde mijn Kabouter het zwijgen op. Aarde zucht en steunt nog wel onder mijn oude Spider. Tja duurzamer leven is nog niet zo makkelijk.

Zie zo Caro

5 jun


Zo. Daar ben ik weer. Na maanden van lezen, luisteren, reflecteren, twijfelen, net niet beginnen, zit ik nu weer ouderwets te typen. Mijn vertrouwde rode vlak, zwarte en witte 7% versmalde Helvetica Kapitalen hoopvol aanstarend naar wat er komen gaat. Deze keer geen beloftes van dat ik het elke dag ga doen, een jaar lang of alleen over duurzaamheid of spel of biomimicry ga hebben. Nee deze keer omdat het gewoon weer tijd werd en omdat Caro me net vertelde dat ze mijn posts miste.

Ik wil het er niet te lang over hebben.

Hiero. Ik ben er weer.

En waar zal ik eens beginnen. Er is niet echt een begin te duiden. Het is een lang en traag  proces geweest. Daniel Pink zou het Drive noemen. Volgens hem worden mensen gedreven door doel (zingeving), eigen keuzes (autonomie) en ergens beter in worden.

Ik wil beter worden in hoe we manieren kunnen bedenken en uitproberen om de wereld beter achter te laten voor onze (klein)kinderen. Een geweldig voorbeeld las ik in het FAN TAS TISCHE boek van John Thackara, How to Thrive in the Next Economy. Thackara ken ik als directeur van het voormalig Nederlands Vormgevingsinstituut en de door hen georganiseerde Doors of Perception congressen. De eerste was in 1993:

‘In 1993 organiseerde het instituut in samenwerking met Mediamatic en de Amsterdamse Maatschappij voor Oude en Nieuwe Media de eerste Doors of Perception-conferentie in de RAI Amsterdam. Zo’n tweehonderd specialisten op het gebied van nieuwe media en computernetwerken samen met ecologisch geïnteresseerden oplossingen voor een duurzamere wereld zochten.[2] De conferentie was oorspronkelijk gepland in het Stedelijk Museum, maar door toenemende animo werd deze verplaatst.[3]”

Erop terugkijkend was dat misschien wel het begin van het inzicht dat Design een positief verschil kan maken. Ik zag er het geweldige werk van Toshio Iwai. Zijn musical insects en Team Work Station waren technologische openbaringen voor me. Voorbeelden waarbij technologie en mensen samensmelten in een leer omgeving.

Of was het die keer dat ik samen met mijn vriend RenéPaul bij V2, Instituut voor de Instabiele Media was? Toendertijd nog gevestigd in Den Bosch. In de grote ruimte, waar René en ik de enige bezoekers waren, stond een groot, strak opgemaakt 2 persoons bed. Een installatie van Paul Sermon, genaamd Telematic Dreaming. Van bovenaf werden er mooie beelden van wolken op geprojecteerd. Precies op het witte bed. Ik liep naar de rand van het bed en stond te genieten van de mooie beelden op dit, toch ietwat vreemde projectiescherm. Opeens verscheen er  een vrouw in een sexy nachthemdje op het bed. Zij was van boven gefilmd en werd van boven geprojecteerd door de beamer die boven het bed hing. Hmmmm…….interessant….hoorde ik mezelf denken. Ik stond aan de rechterkant van het bed en zij verscheen aan de linkerkant op het bed. Ze schuifelde wat over het bed en bleef op een gegeven moment precies stil zitten waar ik stond. Da’s toevallig, dacht ik nog. Het werd wel heel toevallig toen ze met beide armen van de rand van het bed waar ik stond naar achteren bewoog om aan te geven dat ik ook op bed moest komen. Ik trapte mijn schoenen uit en ging net als zij op het bed zitten. Ze bewoog haar handen precies langs mijn benen en het was alsof ik haar echt voelde. Het voelde een beetje alsof je voor het eerst met een vriendinnetje naar de bioscoop gaat en je haar hand net niet aanraakt terwijl je naar de film zit te kijken maar eigenlijk alleen maar denkt aan de ruimte tussen de hand van jou en haar. Heel spannend dus. Op een gegeven moment ging ik op mijn rug liggen met mijn hoofd op het kussen. Zij kwam op haar zij naast me liggen en bewoog haar hand langzaam van mijn hoofd naar mijn buik. Het was alsof me streelde. Toen ze zich op haar rechter zij draaide met haar knieen opgetrokken ging ik precies zo liggen. Lepeltje aan lepeltje. Mijn hart bonsde in mijn keel. Het leek wel of ik vreemd ging.  Toen ik mijn hand van haar hoofd naar haar kont bewoog sprong ze van het bed af en was het afgelopen.

Het was 1993 en de dame bevond zich op een zelfde formaat bed in een kamer een aantal straten verderop. Op vier monitoren rondom het bed kon zij precies zien waar ik me bevond in.  De videoverbindingen werden gemaakt door 3 dubbele ISDN verbindingen. Het met camera’s en beeldschermen verplaatsen in andere ruimtes heeft me altijd gefascineerd en oa geinspireerd tot het bouwen van de CamCar. 

25 jaar geleden waren er nog dure, driedubbele ISDN verbindingen, grote camera’s en beamers nodig om videocontact en interactie mogelijk te maken. Nu heeft zelfs mijn 83 jarige vriend Cees een Samsung Szoveel en een iPad.  Het is heeeeeel hard gegaan de afgelopen 25 jaar. En wat betekent dit allemaal?

Maar ik dwaal af. Heerlijk.

Ik wilde het hebben over het voorbeeld dat ik in Thackara’s boek las. Een voorbeeld van hoe we de wereld beter achter kunnen laten. Het staat op pagina 55 van zijn boek How to Thrive in the Next Economy, hoofdstuk 4 MAKE ROOM! MAKE ROOM!

Hij stelt hier de vraag of depaving (het ontdoen van wegen en bebouwing) genoeg land kan vrijmaken om een explosief groeiende populatie te voeden. Wegen en parkings bedekken meer dan 50% van de meeste stads-en winkelcentra; in stadscentra in alleen al de V.S. bevinden zich parkeerplaatsen. Met zo’n gemiddeld 4 per parkeerplaats kunnen we daar dus makkelijk alle mensen op de wereld kwijt. Mooi scenario voor een Walking Dead Sequel.

Nu is 2 miljard parkeerplaatsen heel en het terugbrengen van beton naar vruchtbare grond een enorme klus, dus bedacht een stel uit Turijn het volgende;

Laten we onze kinderen een stuk vruchtbare grond geven. Het stel had de grond verkregen uit een erfenis maar moesten daarvoor eerst een paar betonnen garages slopen die erop stonden. Het was ongelooflijk veel werk; beton moest geknipt en gebroken worden en de brokken afgevoerd. Het vruchtbaar maken van de grond kostte truckladingen  vol vuil, houtskool en meer. Het zal ongetwijfeld een lang, duur en vuil werk geweest zijn. Maar het was vooral een disruptief idee. Heus omdenken. Want normaal gesproken ga je weer bouwen op een vrijgekomen stuk grond, toch? Afbreken om er vruchtbare grond van te maken is in ieder geval nog nooit bij mij opgekomen.

Bij het stel in Turijn dus wel. Het eindresultaat was een stuk grond waar gras en bloemen groeien. Slecht tientallen vierkante meters, niets in vergelijking met de resterende maar het is een eerste stap.

Deze post voelt ook weer als een eerste stap. Ik loop weer.

Dank je Caro.


Voor NoaH. Mijn Held.

1 nov


De lange reparatielijst van Jeroen bedraagt bijna € 2.000,-. Met de revisie en het transport loopt het aardig op. Ik moet denken aan mijn vriend Walter die ooit een Mercedes 280 restaureerde. Een leegloper. Ik moet het rationeel benaderen. Maar dat is natuurlijk een illusie. Een auto waar zoveel emotie inzit kun je niet rationeel bekijken. De bus is in Nederland om nieuwe herinneringen te maken. Ik droom ervan om de reis van Julio Cortazar en Carol Dunlop over te doen. Alle 62 parkeerplaatsen tussen Parijs en Marseille in een maand bezoeken en onderzoeken. Ik droom van vakanties in Zeeland, vuurtje maken naast de bus en met de geur van vuur en vlees achterin de bus klimmen. Ik droom ervan samen met Tamara, Noëlle en NoaH een safari te doen in Beekse Bergen. Dat is maar een uurtje rijden. En ik droom ervan om samen met de Jeroen de bus in top conditie te brengen. Vandaag is het 1 november en er is al heel veel aan de bus vernieuwd. De afgelopen dagen zijn er onderdelen uit Engeland, Duitsland en Nederland binnen gekomen. Straks rijd ik naar Jeroen om de nieuwe kachelpotten en toebehoren te brengen. Rijdend in Zuid Afrika was een kachel minder hard nodig dan hier. Maar hier moet er voor de APK lucht op de ruiten te regelen zijn. Een goedkope of dure (€ 1.100) originele oplossing? Jeroen en ik zijn het er zonder het naar elkaar uit te spreken over eens. Origineel houden. Het einde van de tunnel is in zicht……met de nieuwe Europese koplampen.

Wel jammer dat ik straks mijn Zuid Afrikaanse kenteken niet meer heb: CO 2121

Ben benieuwd wat mijn nieuwe kenteken wordt.

Dit verhaal schrijvend kwam ik er achter dat ik het achteraf beschrijven van mijn avonturen met de bus heel interessant en leerzaam vond. Alsof ik elke ochtend in een soort tijdmachine sprong die aangestuurd werd door mijn gedachten en het toetsenbord van mijn PowerBook. Springend door de tijd kiezend en beschrijvend wat ik interessant en relevant vond. Geïnspireerd door Julio Cortazar en Carol Dunlop probeerde ik kleine details uitvoering beeldend te beschrijven. Iets waar ik veel plezier aan beleefde. Maar na bijna 3 maanden bijna elke ochtend schrijven was een moment dat ik ‘er klaar mee was’. Dat werd overigens ook gevoed doordat ik de ontwerpen die ik op de Dutch Design Week in Eindhoven zag en wilde beschrijven en delen. Door de interventie van Blanka, die precies beschreef hoe ze zich voelde door mijn abrupte eind, heb ik deze reis kunnen afmaken zoals het heurt.

Ik maak voor de laatste keer een pdf met het hele verhaal en voeg daar een pagina aan het begin aan toe waar met grote letters staat:

Voor NoaH.

Mijn Held.

Het hele avontuur van de bus en mij download je hier: NOLTEEVWT2

En hier de soundtrack van het mijn Book of Dreams:

%d bloggers liken dit: