Tag Archives: kunsteducatie

Spelletje spelen Piet?

13 apr

Dag Piet.

Dag Cor.

Zeg Piet zullen we een spelletje spelen?

Wat voor spelletje?

Jij mag kiezen:

  1. FINDING MONDRIAAN. Ga op zoek naar 3 voorwerpen van elke kleur uit het werk van Mondriaan. Scan/fotografeer ze en upload ze in je Kleurkamer
  2. FAKE MONDRIAAN. Op je iPad zie je een Mondriaan. Dit is duidelijk geen echte. Maar pas op. Mondriaan komt eraan. Jouw taak om zo snel mogelijk dezelfde kleuren net op elkaar te stapelen voordat Mondriaan het ziet.
  3. MONDRIAAN RITME. Mondriaan wilde ritme en balans laten zien in zijn werk. Lukt het jou om een Mondriaan te maken die perfect in balans is? Geef alle vierkantjes op de drie stapeltjes een plek in de lijst zodat het werk in balans is. Als je klaar bent trek je de spijker uit het midden van het schilderij en zie je of het werk recht blijft hangen.
  4. MONDRIAAN MUSIC. Elke kleur heeft zijn eigen geluid. Door de vierkantjes te verplaatsen en te draaien bepaal je de richting van de knikker die je op in het werk loslaat. Zo “componeer” je een muziekstuk. Door je iPad te bewegen maak je al bewegend muziek.
  5. MINECRAFT MONDRIAAN. Stel je voor dat Mondriaan een huis in Minecraft zo bouwen met de blokken van bovenstaand werk? Hoe zou dat eruit zien? Bouw zijn huis en geef de Mondriaan een mooi plekje. Leidt vervolgens je bezoekers rond waarbij je vertelt waarom je het huis zo hebt gebouwd.
  6. MONDRIAAN ELEMENTS. Geel is licht, blauw is water en rood is vuur. Maak een biotoop met de elementen. Plaats de elementen zo zodat het werk zo lang mogelijk blijft leven.
  7. MONDRIAAN SAYS. Geinspireerd door Simon Says. Kun jij alle oplichtende en geluid makende vierkantjes herinneren. 1 is makkelijk, 2 ook, 3 gaat ook nog wel maar weet jij de volgorde nog van alle 30 na elkaar oplichtende vierkantjes?
  8. A ROUND MONDRIAAN. Voor de Stijl was rond taboe. Probeer van de 3 bollen klei het werk van Mondriaan na te maken. maak de vierkantjes na en leg ze in de lijst. Kom je uit? Of moeten de vierkantjes dunner?
  9. MONDRIAAN IN BALANS. Op een pallet liggen de hard geworden vierkantjes uit idee 8. Deze schilder je in de juiste kleur op basis van de kleurenleer van Goethe waar Mondriaan door geïnspireerd was.Vervolgens leg je de vierkantjes op het horizontale canvas zodat het het canvas recht blijft. Als je alle vierkantjes erop hebt gelegd en de het werk in balans is neem je een meter afstand. Je verdwijnt uit beeld van de camera die boven het werk hangt. Als het werk 3 seconden stil staat wordt er een foto gemaakt en geprojecteerd in de lijst tegenover aan de muur.
  10. IK ZIE IK ZIE WAT JIJ NIET ZIET EN HET IS ROOD GEEL BLAUW. In het werk Duin 2 uit 1909 zie je al de kleuren en vierkantjes die Mondriaan heeft gebruikt in Compositie met kleurvlakjes nummer 2. Mondriaan_duin_2In een vierkant doosje zitten alle vierkantje uit Compositie met kleurvlakjes nummer 2. Leg de vierkantjes op de plek die jij vindt die qua kleur overeenkomt. Als je klaar bent verdwijnt Duin 2 en zie je jouw Mondriaan. Zou je ook kunnen maken door een poster van Duin 2 op een glasplaat te leggen en deze eruit te trekken/schuiven als je klaar bent. Je zou met meerder andere werken kunnen werken waarin de vierkantjes uit Compositie met kleurvlakjes nummer 2 voorkomen.
  11. MONDIAAL IN REAL LIFE. Zoek de 30 vierkantjes terug in magazines, knip ze uit en maak de Mondriaan na.
  12. OVER DE STREEP. Mondriaan gebruikte teken en schilderen door elkaar volgens de Hollandse traditie. Schilderen met potlood of houtskool en tekenen met de kwast. Wat als je Compositie met kleurvlakjes nummer 2 zou inkleuren met een potlood alsof het een kwast is. Dus streep voor streep. De vierkantjes zijn al heel licht voorgedrukt. Let maar eens goed op hoe je tekenstijl zich ontwikkelt. Van het eerste tot het laatste vierkantje. Op een ander vel houd je precies bij welke volgorde je hebt gekozen door in elke getekend vierkantje een oplopend nummer te geven. Als laatste leg je een overtrekpapier op dit blad en trek je een lijn van vierkantje 1 naar 2, naar 3, 4, 5….tot en met 30. Zo zie je jouw lijn. Vergelijk die eens met die van je medespelers.
  13. BRIEF VAN MONDRIAAN. In “Kleur Ontketend. Moderne Kunst in de Lage Landen 1885-1914” wordt verteld dat Mondriaan het waarschjjnlijk een geweldig idee vond hoe Van Gogh in brieven aan zijn broer uitlegt wat hem precies bewogen heeft bij het maken van een werk. Door een brief te schrijven kon Van Gogh zijn publiek op een heel directe, persoonlijke manier inzicht geven in wat hem ten diepste bewoog. Schrijf in een handgeschreven, persoonlijke brief aan je beste anonieme vriend waarom je dit werk gemaakt hebt. Deze opdracht kan bij elk van bovenstaande spellen. De leerkracht verzamelt de brieven en stuurt ze zonder dat de kids dat weten naar het huisadres van een klasgenoot.
  14. ALLES OF NIKS. Geïnspireerd door wat Johan Gosschalk schreef in de inleiding van de tentoonstelling van Van Gogh in 1905 in het Stedelijk Museum. Hier citeert hij een Franse criticus die had beweerd dat het geen zin had een enkel schilderij te zien van Van Gogh, dat alleen door ALLES te zien een beter begrip van het werk tot stand kon komen. IDEE: je zet een Occulus Rift op en staat voor de deur van Boymans van Beuningen. Je verplaats je naar de zaal waar Compositie met kleurvlakjes nummer 2 hangt. Als je recht voor het werk staat wordt het werk vervangen door het eerste werk van Mondriaan en daarna snel door alle opvolgende werken. Bij Compositie met kleurvlakjes nummer 2 blijft het werk even wat langer hangen om vervolgens weer in sneltreinvaart verder te gaan en uiteindelijk te eindigen met Victory Boogie Woogie, Een voice over neemt je mee in deze tijdreis en vertelt je over de ontwikkeling van Mondriaan. Aanzet eind moet je gokken hoeveel werken Mondriaan gemaakt heeft en het hoeveelste werk Compositie met kleurvlakjes nummer 2 was.
  15. PERFECT SQUARE. Geïnspireerd door wat een criticus  van de grote Maris tentoonstelling van 1899 zei, dat herhaling een picturale zoektocht is, een oprecht streven naar virtuositeit en verdieping op de vierkante centimeter. Hoeveel verschillende invullingen kun jij maken in blauw, geel of rood? Op een A2 poster staan 100 vrijkantje heel licht voorgedrukt. Ik tel tot 100, 99, 98, 97………. Bij vakje 56 krijg je misschien meer respect voor Piet….of niet.

Cor ik denk dat ik voor 13 ga. Een brief aan mezelf.

Mag ik hem lezen dan?

Tuurlijk…..niet.

Druk druk druk.

12 apr

Moge Piet.

Moge Cor.

Piet hoe was het eigenlijk voor je om na Parijs weer in Nederland terug te zijn?

Die gedwongen verandering was nogal een schok. Dat kun je je voorstellen, denk ik, van Parijs naar Laren. Zo maakte ik in de tweeënhalf jaar dat ik Parijs zat een kleine 40 schilderijen, een aantal grote tekeningen en talloze tekeningen in schetsboeken.

Daar zou Picasso bijna jaloers op zijn.

Zeker. Maar in de periode tussen de zomer van 1914 en eind 1916 maakte ik volgens mij twee schilderijen en een klein aantal tekeningen.

En hoe kwam dat?

Mijn werk was enorm aan het veranderen. Ik experimenteerde en reflecteerde veel en langdurig. En dat kost tijd . Veel tijd. En daarbij kwam ook nog eens dat ik, om aan geld te komen portretten, kopieën naar oude meesters en zelfs werken in  trant van mijn vroegere landschappen en bloemstukken schilderde.

Je was dus eigenlijk veel minder gefocust op je eigen werk.

Inderdaad en ik stak veel tijd in het op papier zetten van mijn opvattingen over kunst. Maar ik denk toch dat de belangrijkste reden voor mijn mindere productie het ontbreken van de stimulansen van de stad Parijs was.

Maar gelukkig waren daar van Doesburg en van der Leck.

Inderdaad. En daarmee de oprichting van De Stijl.

 

 

 

 

Strak in het pak op de dansvloer.

11 apr

Zozo Piet. Dansje aan het maken?

Haha. Ja je weet toch dat ze me de dansende madonna noemde.

Ja dat vertelde je me laatst. Voor jou was dansen de Sex. Maar wat danste je dan?

Dansen is voor mij altijd een levensvoorwaarde geweest en begon toen ik voor het eerst in Parijs was tussen 1911 en juli 1914. En weet je juist in de moderne dansmuziek der dancings zag ik ‘het nieuwe’. Een trend naar abstractie die ik in alle facetten van het moderne leven om me heen zag. En die trend wilde ik ook in mijn werk doorvoeren.

Abstractie in de dans? Dat moet je me toch even uitleggen.

Nou in de moderne dans zoals steps, boston, tango enz zie je een verstrakking ten opzichte van de ronde lijnen van de oude dans zoals de wals. Er is plaats gemaakt voor de rechte lijn, terwijl elke  beweging opgeheven wordt door een tegenbeweging. Duidelijk een teken van een zucht naar evenwichtigheid.

Zo heb ik het nog nooit bekeken. maar nu je het zegt. Kijk zo ziet de evolutie van de ballroom dance eruit:

lineofdance

Strak toch?

Zeker Piet. Heel strak.

Ze kunnen de pot op.

10 apr

Dag Cor. 

Dag Piet. We hadden het van de week over Holland vanuit de lucht en mijn associatie met jouw, met name latere, werk. Kom ik vanochtend een gedicht tegen van Bert Schierbeek;

vlieg ik

over holland

zie ik

Mondriaan

liggen tussen

sloten, kanalen

en heggen ligt hij

rustig

in zijn eigen schilderij

Prachtig! Wie was dat Bert Schiebeek?

Schierbeek (Glanerbrug28 juni 1918 – Amsterdam9 juni 1996) was een Nederlandse schrijver die aan de wieg stond van de Vijftigers, een belangrijke literaire beweging. Hij schreef eens: ‘De eindeloze velden, doorkliefd met ongehoord rechte sloten en kanalen maakten mij al op zeer jonge leeftijd rijp voor Mondriaan‘. En afgezien van de het feit dat jij blijkbaar een inspiratiebron voor hem was, was zijn positie in het Nederlandse schrijverslandschap misschien wel vergelijkbaar met dat van jou.

Hoe dat zo?

Omdat Schierbeek zich verzette zich tegen traditioneel taalgebruik en literaire patronen. In 1951 publiceerde hij Het boek Ik, dat wordt beschouwd als het eerste Nederlandse experimentele prozaboek. De breuk met de traditie was compleet. De roman lijkt opgebouwd te zijn zonder verhaallijn en uit niet meer dan associaties van woorden en gedachten te bestaan.

In dat verzet zie ik inderdaad een verbinding. Mijn werk was ook een breuk met de traditie. In ieder geval mijn eigen traditie. In die context is mijn werk uit 1917 interessant. Ik snap dat je het als verzet ziet maar het was bovenal een streven naar destructie van de lichamelijkheid. Dit werk:

compositiemetkleurvlakjes_pietmondriaan_1917

is een er een uit een serie van 5. ‘Composities met kleurvlakjes’ waarop de kleurige vierkantjes praktisch los in een wit fond staan of zweven. Maar dat zweven en het ruimtelijke effect dat hierdoor ontstaat bevalt me eigenlijk niet en misschien moet ik de kleurvlakken aan elkaar vastmaken.

Wat vinden je klanten eigenlijk van je destructieve richting?

Een van mijn belangrijkste klanten, H.P.Bremmer, waarvan ik sinds april 1916 een maandelijkse subsidie krijg van vijftig gulden heeft ze alle vijf overgenomen en stemde hem nog redelijk positief. Ik voorzie de Nederlandse ‘kunstpaus’ vier schilderijen van ongeveer zestig bij zestig centimeter maar ik heb het gevoel dat Bremmer, en de Nederlandse kritiek, mijn huidige werk als een eindfase in de kunst zien.

Piet, ik weet gelukkig wel beter. Het luidde juist het begin van een nieuw tijdperk in. Onbewust moet je gedacht hebben “jullie kunnen de pot op”. Je hebt de wereld op zijn kop gezet met je werk. Weet je waar ik nu aan moet denken? 

Laat me raden. R. Mutt?

Hahaha. Inderdaad. Fountain. Het industrieel vervaardigde urinoir – liggend gepresenteerd, betiteld en gesigneerd met “R.Mutt” 1917.

Duchamp zond het in 1917 anoniem voor een expositie te New York, waarvan hij zelf mede-organisator was. Men nam de inzending echter niet serieus en dacht dat het ging om een belediging van de organisatie van de expositie. Het werd daarom geweigerd.

Inderdaad en wist je dat het kunstwerk bijna honderd jaar later, in 2004, door een panel van vijfhonderd kunstkenners verkozen werd tot invloedrijkste kunstwerk van de 20e eeuw.

Terecht. Duchamp was de eerste die een alledaags voorwerp presenteerde als een kunstwerk (een readymade). Dit was een mijlpaal voor de hedendaagse beeldende kunst en Duchamp riep hiermee kunst-filosofische vragen op over de aard en functie van kunst.

Weet je trouwens wie een interessante kijk heeft op de functie van kunst?

Nee. Vertel.

Lees zelf maar Piet. Hier.

 

 

 

Close up met Piet.

8 apr

filmkijkenmet piet.001

Cor! Wat heb je daar nu in je hand?

Dag Piet, het leek me leuk om een keer samen een film te kijken en deze wilde ik al een tijdje zien. En toen ik gisteren een vriendin het filmpje liet zien dat ik van de week maakte zei ze dat het haar deed denken aan een documentaire waar ze deze week toevallig inviel. Op televisie. Ik was stom verbaasd. Had een paar weken geleden de directeur van het filmhuis in Dordrecht namelijk gevraagd of ik de film in hun kleine zaaltje kon zien. Hij mailde me dat de film nog niet in distributie was. Maar dus wel op TV. Dus dacht ik, die wil ik dan eerst met Piet kijken.

Maar hoe dan?

Nou met dit dingetje. Een minifilmprojector die ik met een speciaal kabeltje aansluit op mijn telefoon. Kocht dat kabeltje ooit voor mijn zoon omdat hij een bokswedstrijd wilde zien die alleen op je telefoon te zien was. Met dit kabeltje kon ik de telefoon aansluiten op de filmprojector zodat hij de wedstrijd op groot scherm kon kijken.

Cor ik begrijp er niets van. Maar laat maar zien.

Komt ie. De Waarneming van Frank Scheffer. Fijne voorstelling.

http://www.npo.nl/close-up/03-04-2016/AT_2046023

 

 

 

 

 

Met Mondriaan de lucht in.

7 apr

Moge Piet.

Moge Cor.

Zeg Piet je vertelde me dat je toen je uit Parijs, waar je sinds 1912 woonde, naar Nederland kwam om o.a. je zieke vader te bezoeken je niet meer terug kon naar Parijs omdat de eerste wereld oorlog was uitgebroken. Maar je had de route naar Parijs via Duitsland en Zwitserland toch kunnen nemen zoals je collega Otto van Rees deed? Was je niet gewoon bang en bleef je liever veilig in het neutrale Nederland?

Je bent goed geïnformeerd. En eigenlijk was niet mijn angst voor militair geweld maar geld de reden om Nederland te blijven. Zoals ik je al eerder vertelde verdiende ik in Nederland geld met het maken van portretten en kopieën van oude meesters. Maar aan het eind van het tweede oorlogsjaar had ik nog steeds niet genoeg geld verdiend om terug naar Parijs te gaan. Ik ben wel al begonnen met het nemen van Franse lessen bij de Belgische vluchteling Nico Eekman en denk in het najaar van 1917 te kunnen vertrekken. Ik moet gewoon geduld hebben tot het vechten voorbij is en alles weer langzaam in orde komt.

Want je wil echt weg uit Nederland?

Ja zeker. Mijn toekomst ligt niet in Nederland. Het is toch logisch dat het polderlandschap geen abstracte schilderkunst kan voortbrengen?

Waarom niet?

Ik zie Parijs als in vorm gebracht abstract leven. Als moderne kunstenaar voel ik me meer verbonden met de stad dan met de natuur. Vind de stad mooier dan de natuur want in de stad is het natuurlijke al ‘verstrakt’, geordend door de menselijke geest.

Hoe dan?

Door de verhoudingen en het ritme van vlakken en lijnen in de architectuur. Deze spreken mij meer aan dan de grillige natuur. In Parijs drukt schoonheid zich meer mathematisch uit en is daarom de plek van waaruit zich mathematisch artistiek temperament kan ontwikkelen.

Bedoel je daarmee ook dat het de plek van waaruit de Nieuwe Stijl moet voortkomen?

Precies! Daarom had ik in 1911 al voor Parijs gekozen, het centrum van het kubisme. Maar door de oorlog veranderde Parijs in een verweesde stad. De kubistische beweging viel in een klap uit elkaar. Ik moest mijn kaarten opnieuw schudden. En in de veilige Nederlandse provincie kwam ik tot een ongekende radicalisering van de avan-gardistische beeldentaal waar hooguit Kasimir Malevitsj kon tippen.

Toch ben ik benieuwd als je Nederland in die tijd van boven had gezien. Ik moest eraan denken toen ik zondag met het vliegtuig in Nederland landde. Kijk:

nederlandvanboven

Nederland is gemaakt door Mondriaan. Of maakte Mondriaan Nederland?

Schermafbeelding 2016-04-07 om 11.18.19

Prachtig Cor. Heel strak. Als ik dat had gezien had ik graag mijn atelier in de lucht gehad. Misschien in een zeppelin?

Maar dan had je niet mogen roken Piet.

Ook geen optie dus.

Piet tot morgen.

Tot morgen Cor.

 

 

 

In flowmotion

5 apr

Goede avond Piet.

Dag Cor. Ik had je niet meer verwacht.

Tja. Dat heb je als je in een flow zit. Super geconcentreerd bezig zijn en tijd en ruimte vergeten. Een soort superproductief zwart gat.

Ik weet precies wat je bedoelt. Heerlijk. Groei van het menselijk kapitaal! Evolutie!

En helemaal gratis.

Maar wat heb je dan gemaakt?

Beetje zitten knippen en plakken met filmmateriaal van Istanbul.

Nou laat zien.

En horen! De muziek kocht ik in het winkeltje waar ik twee jaar geleden een plaat kocht met een banaan op de cover om de waarde van een banaan uit te leggen. Mooi verhaal.

Vertel dat maar een andere keer. Laat zien.

Ok ok. Komt ie:

Tranen van geluk.

4 apr

Piet!

Cor!

Je bent bruin geworden. Hoe was Turkije?

Turkije was echt geweldig. De TEDx talks gingen goed in Instanbul maar great in Ankara. En dat kleurtje heb ik gekregen lunchend op het terras voorafgaand aan de presentatie in Ankara. En jij? Hoe is het met jou?

Zelfde verhaal. Ik word grotendeels genegeerd en de gemiddelde kijktijd is 9 seconden. Maar vertel, wat heb je verder allemaal gedaan daar behalve die TED talks. Heb je nog musea bezocht?

Teveel om op te noemen. Ik zal je er deze week alles over vertellen maar laat ik beginnen met het mooiste werk wat ik gezien. Het was in het Instanbul Modern, een werkelijk schitterend museum gelegen aan het water met een ge-wel-dig uitzicht. Je mocht er eigenlijk niet filmen maar ik wilde je dit werk zo graag laten zien dat ik het stiekem voor je gefilmd heb. Het is in 2015 gemaakt door Olafur Eliasson (1967), het is 270 x 296 x 17 cm en het zijn 321 deels verzilverde kristallen bollen op roestvrijstalen houders. Eliasson is geboren in Denemarken en maakt maakt werk dat de omgeving beïnvloed en transformeert door met ze te interactieren en te verbinden. En dat zonder gebruik makend van technologie. Als bezoeker ‘speel’ je met het werk of je nu moslim, jood of master student bent. Door het interactieve spel van licht, schaduw en schaal nodigt het werk je uit   het van alle kanten te bekijken waardoor het verandert en je het werk echt voelt. Eliasson verandert de statische museum omgeving in een levendig, veranderend podium waar je als kijker meegenomen wordt in een spel van beweging en licht. Echt heel mooi. Dit werk heet “Your solar nebula” en is gemaakt van 321 glazen bollen die lijken op waterdruppels of tranen. Er zitten drie kleuren achterop elke bol waardoor als je er langs loopt je het geheel ervaart als een sterrenstelsel. Het deed me denken aan de de wisselende flikkering van water op een zonnige dag.

Dat klinkt prachtig. Laat zien dat illegale filmpje.

Hahaha. ajb Piet.

Prachtig Cor. Heel mooi.

Zie ik daar nu een traan Piet?

 

 

Laatste telegram uit Istanbul

3 apr

Aub meneer Mondriaan.

Dankjewel weer. Fijne zondag.

telegram5.001

Telegram uit Istanbul

2 apr

Dag jongeman.

Dag meneer Mondriaan.

Laat me raden, een telegram uit Ankara?

Nee meneer Mondriaan. Weer uit Istanbul.

Istanbul, Ankara, Istanbul. Wat is die Cor toch allemaal aan het doen?

telegram4.001.jpeg.001