Design Thinking by Doing

Jan Rotmans schrijft  in de inleiding van ‘De perfecte storm’ dat veel crises (energie, landbouw en zorg) systeemcrises zijn die diep geworteld zijn in ons denken en handelen. En omdat ze zo diep geworteld zijn niet eenvoudig zijn op te lossen. Elke pseudo-oplossing wordt namelijk onderdeel van het probleem. 

Een beetje jammer als je veel tijd gestoken hebt in het bedenken van een oplossing die onderdeel van het probleem blijft.  Je moet blijkbaar radicaal anders denken en doen. Want als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. (Albert Einstein) Ik heb Albert en Jan hoog staan en vraag me af hoe design thinking past in deze gedachtengang. Of ik misschien toch radicaal andere dingen moet gaan doen. 

Design thinking begint met dromen over een andere toekomst. Radicaal anders. Dat vereist lef en verbeeldingskracht. Dan kan het helpen om uit je bestaande context te stappen en letterlijk en figuurlijk afstand te nemen van de situatie die je wilt veranderen. Een nachtje bij een vriend op de bank, een wandeling van een paar dagen of misschien wel een sabbatical.

Astronauten die op grote afstand de aarde in een oneindig groot universum zien hangen, gaan terug op aarde vaak iets anders doen. Men noemt dat het ‘overview effect’. Op wikipedia lees ik dat het ‘overview effect’ door onderzoekers wordt gekarakteriseerd als “een staat van ontzag met zelfoverstijgende eigenschappen, versneld door een bijzonder opvallende visuele stimulus”.

Uhhhh?!?!

In goed Nederlands;

“Wooooooooooooooooow wat mooi!”

“Ik heb kippenvel.” 

 Op grote afstand van de aarde voelen astronauten juist een groter gevoel van verbondenheid met andere mensen en de aarde als geheel. Het ‘overview effect’ kan veranderingen veroorzaken in het zelfconcept en het waardesysteem van de waarnemer, en kan transformatief zijn.

Naar de maan dus. Of kom naar Doorn naar de tweedaagse training. Dan leer je met lef en verbeeldingskracht te dromen zodat je radicaal anders kunt denken en doen.

Met beide voetjes op de grond en je hoofd in de wolken. 

Als ik deze vraag aan deelnemers van een training stel, steekt ongeveer 4 procent zijn hand op. Een van de beste TED-talks over creativieit die ik ken, is van Sir Ken Robinson; ‘How schools kill creativity.’ In de talk geeft hij een definitie van creativiteit. Ik kan hem je nu geven maar denk er eerst zelf eens over na. Wat is jouw definitie van creativiteit? Het is jouw definitie dus zowiezo goed. 

Je kunt nu ook doorscrollen, swipen, wegklikken, je mail checken, deze post liken en door. Dan ben je er van af. 

96 % is nu waarschijnlijk afgehaakt.

Maar jij bent er nog. Je bent nieuwsgierig. Dan heb je een van de 5 elementen van het creatief vermogen aangeraakt. De tweede, verbeeldingskracht, beperken we dit keer tot taal. Niet uitbesteden aan Google of ChatGTP svp maar gewoon opschrijven. Pak een pen vast en schrijf jouw definitie van creativiteit op. Het is jouw definitie dus zowiezo goed. Misschien heb je wat vasthoudendheid nodig. Niet alleen om je pen vast te houden maar ook om de juiste woorden te vinden. Je kunt het. Je bent nieuwsgierig, je gebruikt je verbeeldingskracht en toont vasthoudendheid. Je zou je definitie nu kunnen delen met een ander; samenwerken, het vierde element. Nieuwsgierigheid, verbeeldingskracht, vasthoudendheid en samenwerken. Enig idee welke element van je creatief vermogen nog ontbreekt? 

Laat ik eerst de definitie van creativiteit van Sir Ken Robinson geven:

‘the process of having original ideas that have value.’

Als je samen originele ideeën wilt bedenken die waardevol zijn, helpt het om alle ideeën te delen en ze dan pas te waarderen. Want een idee wat jij niet haalbaar acht is misschien wel een inspiratie voor een ander die andere kennis heeft dan jij.

Het samen bedenken en waarderen van ideeën vereist discipline. Een facilitator kan dan helpen.

Discipline. Het vijfde element van je creatief vermogen.

Nieuwsgierigheid, verbeeldingskracht, vasthoudendheid, discipline en samenwerken. Maar in dit rijtje ontbreekt een heel groot element. Een die 200.000 keer sneller is en oneindig veel groter. Enig idee?

Tijdens presentaties en trainingen zie ik de deelnemers. Behalve de twee deelnemers in burqa bij de Women Empowerment & Design Thinking workshop die ik faciliteerde in Riyadh.

Deelnemers zien heeft zijn voordelen maar ook zeker zijn nadelen. Inmiddels heb ik geleerd dat gelaatsuitdrukkingen niets zeggen over de beoordeling van wat je met ze deelt. Met elkaar in een (online) ruimte zijn biedt de mogelijkheid om vragen te stellen, opmerkingen te maken, kortom interactie te hebben. Maar met een boek is dat anders. Er zijn nu mensen die ik helemaal niet ken, nog nooit gezien heb en mijn boek lezen. En tijdens het lezen hebben ze Huh? en Wow! momenten.

Huh? waar je denkt Wat bedoel je? of dat je het er niet mee eens bent, of een beter voorbeeld hebt, of iets stom vindt, kinderachtig of “overdreven creatief” zoals ik laatst in een recensie las.

Wow! waar je denkt Zooo dit is gaaf, cool, origineel, grappig, leuk, geweldig, leerzaam of dat “het op simpele wijze een uiterst gecompliceerd proces verklapt” zoals ik laatst in een andere recensie las.

Ik ben nieuwsgierig naar Huh?’s en Wow!’s van lezers van mijn boek en zou het leuk vinden jullie te zien. Vind je het leuk om dit te delen en andere lezers te ontmoeten? Log dan vanavond om 18.00 in op deze Zoomlink. Deelname is gratis met het boek in je hand.

https://us04web.zoom.us/j/73797173343?pwd=vkj7oYaZnZvfLSUYlTaaKjak5TiwDU.1

Vergadering-ID: 737 9717 3343
Wachtwoord: 6ryAQj

Althans niet zoals Alex Osborn, de bedenker van de brainstorm het in 1953 bedacht; een brainstorm is een gestructureerde groepsactiviteit waarbij je de ideeën ontwikkeling loskoppelt van de waardering. In de afgelopen decennia heeft de wetenschap aangetoond dat er meer originele en waardevollere ideeën ontstaan als je eerst alleen nadenkt en dan pas samen. Liefst met een paar Superoptimisten. Hoe je een Superoptimist wordt lees je in mijn ‘Het kleine grote design thinking doeboek’ of oefen je met andere Superoptimisten tijdens de tweedaagse masterclass design thinking 25 en 26 april. Meer info hier.

Van informateur tot innovatiedirecteur. Van debater tot vormgever. Van cadeau-ontwerper tot stadsvergroener. Van kunstacademie student tot bestuursadviseur. Van CX director tot zoon die echt adviezen nodig heeft om zijn puberzoon te helpen bij het schoolse leren. En de drie kinderen die wel wat geloof in eigen kunnen & experimenten van mij kunnen gebruiken in hun zoektocht naar het nut van het leven en zakelijk geluk. Of toch die verbinder die zich afvraagt hoe we samen tot een socialere, inclusieve, democratische en verbonden samenleving kunnen komen?

Ik gun jullie allemaal een kennismaking met De Dromer, De Wakkerschudder, De Inkaartbrenger, De Bewijsverzamelaar, De Vragenmaker, De Ideeënbedenker, De Ideeënwaardeerder, De Uitprobeerder en De Verbeteraar. En als je ze leert kennen hoop ik dat ze je helpen om dingen te veranderen, te verbeteren. Want doen brengt het denken verder.

En geloof me dat ik jullie het liefst allemaal het boek zou geven. Maar dat is te makkelijk en ook niet de opdracht. Ik zou het aan 1 iemand geven. En dat is moeilijk kiezen. Dus heb ik hulp ingeschakeld van de Ideeënwaardeerder. De Ideeënwaardeerder heeft me geholpen bij het bepalen van de twee criteria. Die ene had ik al genoemd; originaliteit. De andere komt voort uit de gedachte van Valentijnsdag; de dag waarop geliefden elkaar extra aandacht geven.

Aandacht geven aan je geliefde. Want aandacht maakt alles mooier. De oude, prachtige payoff van IKEA die ze natuurlijk nooit hadden moeten veranderen, maar dat is een ander verhaal.

Als ik originaliteit en ‘aandacht voor je geliefde’ als criteria hanteer, heb ik behoefte aan een definitie van ‘geliefde’. Mag je je collega, je kind of jezelf ‘geliefde’ noemen of zijn we dan grensoverschrijdend bezig? Zeker wel. Maar zijn we in de liefde niet beter af zonder grenzen. Het feit dat jullie tijd en aandacht hebben besteed aan de ander (of jezelf) is een liefdevol gebaar en een cadeau op zich. ‘Wees lief voor elkaar. De rest is ruis.’ leerde ik van mijn lieve buurman Ap. 

Hebben jullie in de gaten waar ik naar toe wil? Enig idee wie er gaat winnen?

De winnaar van ‘De kleine grote design thinking doeboek Valentijns actie’ is…

…….na de reclame.

Wie wil je dat ik mijn boek stuur? Of misschien wil je jezelf wel een Valentijns kado geven. Gratis! Laat me weten wie en waarom. Dan kies ik de meest originele. Je hebt tot uiterlijk 23.59.