SchapenKoppieKoppie

14 jan

schapenkoppiekoppie.001

Ik ben een Schapenkop. Maar weten jullie waar die naam vandaan komt? Het is een mooi verhaal over hoe twee mannen hun creativiteit gebruikten om een systeem te ontduiken.

In de middeleeuwen was Dordrecht een rijke en machtige stad. Dit kwam onder andere door het zogenaamde stapelrecht. Op alle goederen die op het eiland van Dordrecht werden gebracht, werd een belasting geheven. Ook bij de import van vlees en slachtvee.

Weerstand tegen het belastingsysteem is van alle tijden en er zullen altijd mensen blijven die het systeem willen ontduiken. Zo ook twee Dordtenaren die in de Alblasserwaard een schaap kochten en een idee bedachten om het levende schaap Dordrecht binnen te smokkelen. De legende gaat dat ze op weg naar Dordrecht in Papendrecht een vogelverschrikker passeerden en besloten het schaap aan te kleden met de kleren van de vogelverschrikker. Met het schaap, dat zelfs een hoed droeg, tussen hen in hadden ze bij de Riedijkspoort uiteraard “niets aan te geven” en liep het drietal op de bewuste donkere avond de stad in. Het plan leek te slagen tot het schaap een weinig menselijk maar des te schaapachtig bèèèè ten gehore gaf. De mannen moesten alsnog belasting betalen maar het verhaal werd doorverteld en de legende was geboren. Sindsdien worden Dordtenaren Schapenkoppen genoemd.

De verbeelding van dit verhaal werd in 1967, na de opening van de nieuwe brug tussen Papendrecht en Dordrecht, naast de afrit aan de Dordtse kant onthuld. Het ontwerp van Cor van Gulik toont drie figuren; twee mannen en een schaap. Sinds 2018 staat het beeld op een nieuwe, veel prominentere plek, namelijk op de Laan der Verenigde Naties, vlakbij de oprit naar de A16 richting Rotterdam.

Het tot de verbeelding sprekende verhaal zou je kunnen zien als een verheerlijking van een criminele actie maar ook als een creatieve interventie opgeroepen door de weerstand op een systeem. Het feit dat er nu al meer dan 50 jaar een kunstwerk op het eiland van Dordrecht staat en Dordtenaren Schapenkoppen worden genoemd bewijst de culturele waarde van het verhaal.

Een aantal jaar geleden sprak ik Cor van Gulik in mijn stamkroeg in Dordrecht, Visser’s Poffertjes salon, en vertelde hem dat ik het geweldig zou vinden als er miniatuurversies van zijn beeld te koop zouden zijn bij de VVV of het museum, inclusief het verhaal. Het zou tot januari 2018 duren voor het idee zich weer aandiende. Ik deed een precious plastic workshop op de onderwijsdag van HKU. Tijdens deze workshop ging ik zelf aan de slag met het maken van een sieraad……van afvalplastic. Ik sorteerde, grinde, verwarmde, perste en hing het tweekleuren, groene vierkantje aan een kettinkje en gaf het aan mijn vrouw. Niet wetende wat het was, was ze er zichtbaar blij mee. Die reactie en het feit dat ik zelf iets gemaakt had deed dat ‘oude’ idee wederom aankloppen. Noltee doe er iets mee….of vergeet het. Ik besloot het idee op te schrijven en er mee naar de Duurzaamheidsfabriek te gaan op het Leerpark in Dordrecht. De Duurzaamheidsfabriek is een krachtenbundeling tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Een bijzonder gebouw  dat samen met het bedrijfsleven duurzaamheidsonderwijs op een vernieuwende manier inricht. De Duurzaamheidsfabriek bracht me in contact met een aantal partijen die al met een soortgelijk idee bezig waren en na maanden voorbereiding en een succesvolle subsidie aanvraag bij het innovatiefonds Smart City Dordrecht  worden er binnenkort SchapenKoppieKoppies gefabriceerd in een zogeheten ‘pop up plastic lab’. In dat laboratorium wordt plastic afval gebruikt dat onder andere afkomstig is uit het afvalplastic dat door de Aquadrone van de firma Krinkels uit de Spuihaven in Dordrecht gevist is.

Inmiddels hebben zich al diverse partijen bij het project aangesloten:  10XLCirkellab,  het Da Vinci College, de DuurzaamheidsfabriekKrinkelsLeXlab en RanMarin en staan we open  voor iedereen die op een slimme, structurele en concrete manier samen wil werken om plastic afval zoveel mogelijk te voorkomen. En, als er wel een plastic reststroom vrijkomt daarmee economische, ecologische, sociale en/of culturele waarde te creëren. Kortom het creëren van draagvlak voor een nieuw lokaal circulair economisch systeem, waarbij plastic als grondstof kan dienen voor nieuwe producten. Een circulaire economie haalt meer waarde uit materiaalstromen. Producten, onderdelen, reststoffen of afvalstromen worden alsmaar opnieuw gebruikt:

‘In een tijd van oneindige groei op een eindige planeet dromen wij van een toekomstbestendig eiland van Dordrecht. Gebaseerd op een lokale, circulaire economie. Een eiland zonder plastic afval.’

Zo gebruiken we met  SchapenKoppieKoppie een eeuwenoud verhaal om een modern probleem aan te pakken en overhandigen we vandaag  voor het Schapenkoppen beeld de eerste SchapenKoppieKoppie aan wethouder Rik van der Linden (Duurzaamheid). Daarmee is het verhaal rond maar zeker nog niet af.

IMG_1220

De overhandiging van SchapenKoppieKoppie is een mooi begin van De Week van de Circulaire Economie, een jaarlijkse, landelijke campagneweek die wordt georganiseerd door Nederland Circulair!, een landelijk programma dat het Nederlandse bedrijfsleven helpt circulair te ondernemen. Van maandag 14 januari tot en met vrijdag 18 januari 2019 organiseren circulaire koplopers ruim 120 evenementen om andere professionals mee te nemen in de circulaire economie. Goede voorbeelden krijgen een podium, voorlopers ontmoeten elkaar, starters krijgen concrete handvatten aangereikt om zelf aan de slag te gaan. Wil je weten welke evenementen je kunt bezoeken, kijk dan hier.

Zoom uit

4 jan

Schermafbeelding 2019-01-04 om 10.12.59

Zaterdag 19 januari organiseer ik een training Design Thinking by Doing.

Ik vraag alle deelnemers wat ze zouden willen leren en stel mezelf ook deze vraag.

“Cor wat zou je willen leren?”

Ik zou willen leren hoe ik de deelnemers nog beter kan uitleggen dat verandering begint bij kijk op en begrip van een huidige situatie. Daarom ben ik begonnen in het boek ‘Thinking in Systems’ van Donella Meadows.

En in het begin van het boek staat een quote uit een van mijn favoriete boeken ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud’ van Robert Pirsig:

“If a factory is torn down but the rationality which produced it is left standing, then that rationality will simply produce another factory. If a revolution destroys a government, but the systemic patterns of thought that produces that government are left intact, then those patterns will repeat themselves…There’s so much talk about the system. And so little understanding.”

Als je design definieert als de transformatie van een huidige situatie in een gewenste situatie dan is het dus belangrijk om een overzicht te hebben van wie, wat en hoe er allemaal, welke rol spelen. Hoe de dynamiek werkt, de interacties en relaties.

Meadows (en ik vertaal het even):

Pas als we de relatie tussen structuur en gedrag zien, kunnen we begrijpen hoe systemen werken, hoe ‘slechte’ resultaten tot stand komen en hoe we de gedragspatronen van deze systemen kunnen verbeteren.

En in deze snel veranderende, complexe wereld helpt systeem denken de vele mogelijke opties te managen en aan te passen. Het is een manier van denken die ons de vrijheid geeft om te kernoorzaken van problemen te herkennen en nieuwe mogelijkheden te zien.

En wat is een systeem volgens Meadows?

Een systeem is een aantal dingen (mensen, cellen, moleculen of wat dan ook) die zo met elkaar verbonden zijn dat ze over een bepaalde periode een bepaald patroon in hun gedragingen vertonen. Dat systeem kan buffers bevatten, beperkingen, triggers of gedreven worden door krachten van buiten. Maar de reacties van het systeem op deze krachten is karakteristiek voor het systeem en zelden eenvoudig in de echte wereld.

Als je ‘iets’ wilt veranderen moet je dus begrijpen hoe dat ‘iets’ werkt. En om het grote plaatje te zien is het handig om uit te zoomen.

Wil je mee uitzoomen? Er is nog een aantal plekken. Kijk hier voor meer info.

Schermafbeelding 2019-01-04 om 10.09.35

 

 

 

A Happy Activist 2019

1 jan

happyactivist2019.001.jpeg.001

Ik zie al een tijdje de Happy Activist berichten van Matthijs Jaspers op LinkedIn voorbij komen. En sinds vandaag ben ik ‘officieel’ een Happy Activist.

Jaspers:

“Wil jij ook strijden voor een beter land voor onze kinderen, maar vind je het leven te leuk om daar steeds boos en verongelijkt over te zijn? Wil jij ook best wel eens de barricades op voor duurzaamheid en inclusiviteit, maar dan wel zo dat je om 6 uur thuis kan zijn om de oppas af te lossen? Vind jij diep in je hart het huidige goeddoen ook zo saai, en zou je stiekum willen dat het allemaal wat leuker en makkelijker zou zijn?

Gefeliciteerd, jij bent een Happy Activist!”

En wil jij ook op de hoogte gehouden worden van de leukste én simpelste manieren om ons land wat beter achter te laten voor de kids? Dan klik je hier.

Vandaag inspirerende Matthijs me me verder te verdiepen in het gegeven dat in het Equador de natuur officieel rechten heeft gekregen. Eigenlijk best logisch dat e.e.a. nu in de GRONDwet is vastgelegd. Maar wat als je vervolgens advocaten en juristen wereldwijd vraagt uren te doneren om de natuur te verdedigen? Ik heb nog nooit de wens gehad advocaat te zijn tot vandaag:

Kijk voor meer info op naturerepresented.com

En ben je advocaat? Geef de natuur een stem en doneer!

Happy Activist Year.

Dankjewel Matthijs!

 

 

 

Ontdek de triple diamond op 19 januari 2019

31 dec

ONTDEKTRIPLEDIAMOND.001

19 januari 2019 tussen 13.00 en 17.00 organiseer ik een training Design Thinking by Doing. Op een geweldige locatie: Villa Augustus in Dordrecht. Meer info vind je hier.

En sinds ik deze beslissing heb genomen en de eerste deelnemers zich hebben aangemeld, denk ik na hoe ik die zatermiddag zo waardevol mogelijk kan ontwerpen.

Dus belde ik iedere deelnemer met de vraag “Wat zou je willen leren?”

Om vervolgens het programma te ‘checken’ of dat onderdeel ingevuld is.

Gisteren schreef ik over deze wens van een deelnemer:

“Ik zou heel graag een instant tovertruc leren voor creatief denken.”

Vandaag over deze:

“Ik bekijk Design Thinking al een tijdje van afstand en zou nu meer willen weten over de theorie.”

Check.

De theorie van Design Thinking is gebaseerd op de “self-efficacy theory” van Albert Bandura. Zelfeffectiviteit is het vertrouwen in je eigen bekwaamheid om met succes invloed uit te oefenen op je omgeving, bijvoorbeeld door een bepaalde taak te volbrengen of een probleem op te lossen. Zelfeffectiviteit wordt als een belangrijk element gezien van theorieën over motivatie. Mensen zijn sneller gemotiveerd voor een bepaalde handeling als zij het idee hebben dat zij de bekwaamheid hebben om deze met succes te verrichten. Zij zullen volgens Bandura het gedrag sneller ontplooien en doorzetten. (bron Wikipedia)

Check.

Tijdens de training leer je de Triple Diamond kennen waarin je de behoeften en kansen verkent op zoek naar inzichten. Je leert dat deze inzichten de basis zijn voor vragen die het startpunt zijn voor het bedenken en kiezen van ideeën waarvan je de meest kansrijke uitprobeert en gebruikt om feedback te verzamelen.

Schermafbeelding 2018-12-31 om 09.42.33

Ik heb ervaren dat als mensen weten in welke Diamond en waar ze in die Diamond zitten, ze meer vertrouwen hebben dat ze die fase ook succesvol kunnen afronden. Zie het als level in een game. Het succesvol afronden van een level vergroot je zelfvertrouwen en het vertrouwen in een goede afloop.

Als je bang bent voor slangen word je op de training “Hoe kom ik van mijn angst voor slangen af?” bij binnenkomst ook niet meteen een slang om je nek gehangen. Stap voor stap word je begeleid richting je doel.

Het slangenvoorbeeld heb ik uit de TED talk van David Kelley, oprichter van IDEO.

Check zijn TED talk over creatief zelfvertrouwen  hier.

Check.

Er is nog steeds plek.

 

Leer de tovertruc voor creatief denken op 19 januari 2019.

30 dec

creatiefdenkentovertruc.001

19 januari 2019 tussen 13.00 en 17.00 organiseer ik een training Design Thinking by Doing. Op een geweldige locatie: Villa Augustus in Dordrecht. Meer info vind je hier.

En sinds ik deze beslissing heb genomen en de eerste deelnemers zich hebben aangemeld, denk ik na hoe ik die zatermiddag zo waardevol mogelijk kan ontwerpen.

Dus belde ik iedere deelnemer met de vraag “Wat zou je willen leren?”

Om vervolgens het programma te ‘checken’ of dat onderdeel ingevuld is.

Zo is een wens van een deelnemer deze:

“Ik zou heel graag een instant tovertruc leren voor creatief denken.”

check.

Als je nu nieuwsgierig bent geworden, heb je een element van je creatief vermogen aangesproken; nieuwsgierigheid. Ben je niet nieuwsgierig geworden dan ken je misschien al een tovertruc voor creatief denken. Daar ben ik dan wel weer nieuwsgierig naar.

check

Voor het bedenken van originele en waardevolle ideeën helpt het als je nieuwsgierig bent, verbeeldingskracht hebt, gedisciplineerd bent en vasthoudend en dat je kunt samenwerken.

check

Voor het bedenken van originele en waardevolle ideeën helpt het als je een goede vraag hebt om ideeën voor te bedenken. En dat die goede vraag een waardevol inzicht bevat dat je hebt ontdekt in ontdek fase. De fase waarin je de huidige situatie hebt verkend.

check

Voor het bedenken van originele en waardevolle ideeën helpt het als je gemotiveerd bent om de uitdaging aan te gaan. Zie het als een spel, een vrijwillige poging tot het overwinnen van overbodige obstakels. Iedereen kan originele ideeën bedenken. Maar je moet wel willen.

check

Er is nog plek.

check

 

 

 

 

 

Design Thinking by Doing Training

28 dec

DESIGNTHINKINGBYDOINGTRAINING.001

Als je me nu zou vragen “Wat is jouw definitie van Design Thinking?” dan zou mijn antwoord zijn:

“Het is een vrijwillige poging tot het begrijpen en bevragen van Waarom dingen zijn zoals ze zijn en uitproberen van Hoe het ook kan.”

De afgelopen jaren heb ik duizenden mensen op alle continenten (behalve Australië) geïnspireerd, geïnformeerd en aan het werk gezet met het gedachtengoed van Design Thinking.  Steeds een beetje beter, een beetje anders maar altijd gelovend dat het beter kan. Menselijker. Mensen zijn het uitgangspunt van Design Thinking. Sommige noemen Thinking ook wel Human Centered Design. Maar toen ik twee jaar geleden het boek ‘Donuteconomie’ van Kate Raworth las en me vervolgens onderdompelde in de wereld van duurzaamheid, begon ik ernstig te twijfelen aan Human Centered Design. Want zijn Wij mensen niet de oorzaak (of de reden) van de situatie waar we in beland zijn? Dat is op zich een hele interessante vraag. Want als we op zoek zijn naar een schuldige dan kunnen we ook wijzen naar taal, religie, technologie of geld. Feit is dat we op een eindige planneet wonen in een systeem van oneindige groei. Steeds meer mensen worden zich daar van bewust. En met die mensen wil ik samen werken. Zoals Donella Meadows zo prachtig verwoord heeft:

Schermafbeelding 2018-12-07 om 14.05.10

….empower the heck out these people.”

….empower

….power

Mensen ‘aan’ zetten.

Het afgelopen jaar heb ik veel geëxperimenteerd met spel. Nog meer dan voorgaande jaren en zag steeds weer bevestigd wat ik gelezen en geleerd had over de kracht van spel en spelen. Mensen reageren anders als je ze een vraag stelt met een stel kaarten in je handen. Als je iets wilt veranderen aan een situatie moet je mensen in verwarring brengen maar hoop op succes bieden, complexiteit stap voor stap verkennen door ze nieuwsgierig te maken.

Ik geloof in de combinatie van Spel en Design Thinking als middel naar een mens-en planeetvriendelijkere en waardevollere wereld.

Ik geloof ook dat ik nog meer impact kan maken door nog meer mensen ‘aan’ te zetten…….empower the heck out of these people.

Daarom organiseer ik zaterdag 19 januari 2019 de eerste van vier “Design Thinking by Doing” waarin ik al mijn kennis en ervaring op het gebied van Design Thinking en Spel deel. In deze 4 uur durende training leer je de theorie van Design Thinking. Maar Design Thinking is vooral zelf aan de slag gaan. Je gaat spelen met verschillende methodes om je te verbinden met mensen met als doel er achter te komen wat ze bezig of juist tegen houdt. Je leert dat deze inzichten de basis vormen voor het inzetten van je creatief vermogen waardoor je meer waarde en originaliteit in je ideeën kunt stoppen. Uiteindelijk breng je de ideeën tot leven door ze uit te proberen. Met als uiteindelijk doel het verzamelen van feedback om je uitprobeersels te verbeteren. 

Er is plek voor maximaal 22 personen.

Locatie: Dordrecht, Villa Augustus, de Moestuinzaal

Kosten € 295,- inclusief hapje en drankje

Tijd: 13.00 – 17.00

Meld je aan: cornoltee@mac.com of 06 249 65 000

 

 

 

 

Geef je je op of geef je het op?

27 dec

GEEFJEJEOPGEEFJEHETOP.001.jpeg.001

Schermafbeelding 2018-12-27 om 10.30.47Die afgelopen maand vertaalde, bewerkte en vulde ik een artikel van Jerry Saltz aan. Het werd een 56 pagina tellend document dat je als geheel in pdf vorm kunt downloaden:

howtobeanartist

Er zijn aardig wat uurtjes in het vertalen, knippen, plakken, denken en schrijven gaan zitten. En soms heel confronterend. Met name als ik stukken tekst las op mijn eigen blog van een tijd geleden. De stukken  waren soms aanleiding om maar weer direct te stoppen omdat ik ze heel slecht of juist heel goed vond. De mooiste feedback kreeg ik van mijn kleinzoon Jóa in de vorm van een glimlach om het hoekje. Ik was net de familie mijn post aan het voorlezen toen hij, waarschijnlijk omdat we net ervoor Kiekeboe hadden gespeeld, even kwam kijken waarom ik achter mijn scherm zo formeel tegen hem aan het praten was. Het leek alsof hij zei “waarom zo serieus?”

joakiekeboe

Zijn koppie past geweldig bij de copy van mijn post.

En de subregel past heel goed bij mijn schrijfsituatie. Of moet ik zeggen kunstenaarschap? Het verbeelden/verwoorden van mijn nieuwsgierigheid. Ik ben oprecht nieuwsgierig naar het waarom van mijn Huh’s? (waarom zo?) en mijn Wow’s! (zo kan het ook!). Dat is ook de reden waarom Design Thinking zo goed bij mij past. Het is een vrijwillige poging tot het begrijpen en bevragen van Waarom dingen zijn zoals ze zijn en uitproberen van Hoe het ook kan.

De afgelopen jaren heb ik duizenden mensen op alle continenten (behalve Australië) geïnspireerd, geïnformeerd en aan het werk gezet met het gedachtengoed van Design Thinking.  Steeds een beetje beter, een beetje anders maar altijd gelovend dat het beter kan. Menselijker. Mensen zijn het uitgangspunt van DT. Sommige noemen DT ook wel Human Centered Design. Maar toen ik twee jaar geleden het boek ‘Donuteconomie’ van Kate Raworth las en me vervolgens onderdompelde in de wereld van duurzaamheid, begon ik ernstig te twijfelen aan Human Centered Design. Want zijn Wij mensen niet de oorzaak (of de reden) van de situatie waar we in beland zijn? Dat is op zich een hele interessante vraag. Want als we op zoek zijn naar een schuldige dan kunnen we ook wijzen naar taal, religie, technologie of geld. Feit is dat we op een eindige planneet wonen in een systeem van oneindige groei. Steeds meer mensen worden zich daar van bewust. En met die mensen wil ik samen werken. Zoals Donella Meadows zo prachtig verwoord heeft:

Schermafbeelding 2018-12-07 om 14.05.10

….empower the heck out these people.”

….empower

….power

Mensen ‘aan’ zetten.

Het afgelopen jaar heb ik veel geëxperimenteerd met spel. Nog meer dan voorgaande jaren en zag steeds weer bevestigd wat ik gelezen en geleerd had over de kracht van spel en spelen. Mensen reageren anders als je ze een vraag stelt met een stel kaarten in je handen. Als je iets wilt veranderen aan een situatie moet je mensen in verwarring brengen maar hoop op succes bieden, complexiteit stap voor stap verkennen door ze nieuwsgierig te maken.

Ik geloof in de combinatie van Spel en Design Thinking als middel naar een mens-en planeetvriendelijkere en waardevollere wereld.

Ik geloof ook dat ik nog meer impact kan maken door nog meer mensen ‘aan’ te zetten…….empower the heck out of these people.

Daarom organiseer ik zaterdag 19 januari 2019 de eerste van vier “Design Thinking by Doing” waarin ik al mijn kennis en ervaring op het gebied van Design Thinking en Spel deel en we aan de slag gaan met de theorie voor een mens-en planeetvriendelijkere en waardevollere wereld. Aan het eind kun je zelf aan de slag en ook anderen ‘aan’ zetten.

Er is plek voor maximaal 22 personen.

Locatie: Dordrecht, Villa Augustus, de Moestuinzaal

Kosten € 295,- inclusief hapje en drankje

Tijd: 13.00 – 17.00

Geef je je op of geef je het op?

Meld je aan: cornoltee@mac.com of 06 249 65 000

 

 

 

 

 

 

 

 

How to be an artist. The End.

26 dec

howtobeanartist_theend.001

Wies Bronkhorst stuurde me het artikel ‘Kunstenaar worden: schaam u nooit’ uit het NRC over een artikel van Jerry Saltz; How to be an artist. 33 lessen die je volgens Saltz van inspiratieloze amateur naar nieuwsgierige verbeelder van je originele kijk brengen. (of in ieder geval helpen een beetje creatiever te leven.) Bekijk het origineel  hier.

jerrysaltz_nrc

Ik las de lessen van Saltz en vertaalde ze in het Nederlands. Soms letterlijk. Soms liet ik stukken weg of vulde aan met eigen materiaal.

Enfin.

Les 1 tot en met 7 hier

Les 8, 9 en 10 hier.

Les 11 tot en met 16 hier.

Les 17, 18 en 19 hier.

Les 20 en 21 hier.

Les 22 hier.

Les 23 hier.

Les 24 hier.

Les 25 hier

en hier

Les 26 hier

Les 27 hier

Les 28 hier.

Stap Zes: Attain Gallactic Brain

Jerry’s kosmische epigrammen. (dat moest ik even opzoeken: epigram (puntdicht, sneldicht) is een kort en bondig gedicht met een woordspeling of pointe.)

Les 29: Kunst is zelfkennis.

Kunst is geen optie, geen siertuin voor het kasteel van beschaving. Het is niet meer of  minder belangrijk dan filosofie, religie of psychologie.

Les 30: “Kunstenaars bezitten niet de betekenis van hun werk.” — Roberta Smith

Onthoudt: iedereen mag jouw kunst – elke kunst – op elke manier die voor ze werkt gebruiken. Jij kan dan wel zeggen dat je werk over het vluchtelingenprobleem gaat maar anderen zeggen misschien wel dat het over klimaatverandering gaat of dat het een natuurstudie is. Cool. 

Les 31: Alle kunst is subjectief.

Wat dit betekent? We zijn het eens dat sommige kunstenaars goed zijn, maar je kan zomaar voor een Rembrandt staat en denken….Het is best bruin. Prima! Het betekent niet dat je dom bent.

Het betekent dat ondanks dat er maar een tekst van Hamlet is, iedereen die het stuk ziet een andere Hamlet ziet. Bovendien zie je, elke keer als je Hamlet opnieuw ziet, een andere. Dit geldt met bijna alle goede kunst. Het verandert constant en elke keer als je het opnieuw ziet, vraag je je af Hoe kon ik dat de vorige keer missen? Nu zie ik het eindelijk echt! Tot een volgende keer en het werk je denken weer omgooit en je waarneming verrijkt en verdiept.

Kunst voert je mee in een ander soort werkelijkheid: Kunst is een statisch, onveranderd ding dat nooit hetzelfde is. Een soort virtual reality die iedereen anders beleeft.

Les 32: Prijs Kwetsbaarheid

Radicale kwetsbaarheid. 

Wat dat betekent? Dat je je werk durft te volgen in de verste hoeken en donkerste plekken. Dingen over jezelf onthullen die je pas kunt onthullen als het werk dit toelaat en niet te falen in middelmatigheid en laffe, halfslachtige pogingen.  Je moet bereid zijn om flamboyant te falen, dingen te doen die dom lijken en anderen je wellicht als slecht persoon zullen beoordelen. Als het eng wordt, blijven kijken en verder werken.

Kun je dat?

Durf je dat?

Les 33: Wees Waanzinnig

Om drie uur ‘s-nachts hebben we allemaal bezoek van onze demonen. Saltz is oud maar hij wordt elke nacht toegesproken. En overdag.

Ze vertellen je dat je niet goed genoeg bent, niet naar de goede school ging, dom bent, onbekwaam, veel te duur bent (of te goedkoop), niet origineel bent, niemand het iets kan schelen wat je doet, dat je HE LE MAAL niets toevoegt. Ze vertellen je dat je maar doet alsof, nep bent, lui, dat mensen dwars door jou en je werk kijken, je geen idee hebt waar je mee bezig bent en dat je het alleen maar doet voor aandacht en geld.

Saltz heeft een oplossing om je demonen de rug toe te keren; luister met aandacht naar je demonen en moedig ze aan om met nog meer te komen. Nog erger. Nog pijnlijker. Zo’n half uur tot een uur om vervolgens keihard “Jaaaa, maar ik ben een fucking genie.”

Dat ben je…..nu. Kunst is voor allen maar niet voor iedereen. Deze 33 regels zijn je tools. Gebruik ze en verander je wereld……de wereld. Aan het werk!

ps

Alle lessen in pdf? Download ze hier:

howtobeanartist

How to be an artist. LES 28. Ik haat houden van.

25 dec

ikhaathoudenvan.001

Wies Bronkhorst stuurde me het artikel ‘Kunstenaar worden: schaam u nooit’ uit het NRC over een artikel van Jerry Saltz; How to be an artist. 33 lessen die je volgens Saltz van inspiratieloze amateur naar nieuwsgierige verbeelder van je originele kijk brengen. (of in ieder geval helpen een beetje creatiever te leven.) Bekijk het origineel  hier.

jerrysaltz_nrc

Ik las de lessen van Saltz en vertaalde ze in het Nederlands. Soms letterlijk. Soms liet ik stukken weg of vulde aan met eigen materiaal.

Enfin.

Les 1 tot en met 7 hier

Les 8, 9 en 10 hier.

Les 11 tot en met 16 hier.

Les 17, 18 en 19 hier.

Les 20 en 21 hier.

Les 22 hier.

Les 23 hier.

Les 24 hier.

Les 25 hier

en hier

Les 26 hier

Les 27 hier

Stap Zes: Attain Gallactic Brain

Jerry’s kosmische epigrammen. (dat moest ik even opzoeken: epigram (puntdicht, sneldicht) is een kort en bondig gedicht met een woordspeling of pointe.)

Les 28: Waar je niet van houdt is net zo belangrijk als waar je wel van houdt.

Zeg niet, “Ik haat figuratieve schilderijen.” Je weet nooit wanneer je aandacht echt wordt getrokken  door een zogenaamd figuratief schilderij. Dus wees geen kunst begrafenis ondernemer die verkondigt dat bepaalde media ‘dood’ zijn. “Schilderen is dood,” “De roman is dood,” “De schrijver is dood,””Fotografie is dood,”” Geschiedenis is dood,”

Niets is dood!

En ik heb inmiddels geleerd dat wat je ziet niet altijd is wat je eruit kunt halen. Zo ben ik niet heel enthousiast of geïnteresseerd in de fotografie van andere planeten of sterren. Ja eigenlijk alles wat zich verder dan 10.000 kilometer van de aarde bevindt. Ok, ik haat foto’s van de maan niet maar ik zou er toch niet gauw een boek over kopen. Toch twijfelde ik bij het zien van het werk van Nadine Schlieper en Robert Pufleb.

Niet zozeer om wat ik zag maar om wat het is.

Dit is het werk dat ik zag:

Schermafbeelding 2018-12-25 om 11.08.28

Een boek over de maan vind ik bijvoorbeeld veel minder interessant dan de volle maan kalender. Daar heb ik wat aan. Of denk ik wat aan te hebben als ik mijn vreemde (slaap)gedrag wil verklaren.

2018-Moon-card

Maar het wordt een heel ander verhaal als ik weet hoe die maanfoto’s gemaakt zijn. Of eigenlijk wat het zijn. Want het is niet de maan.

Het is een pannenkoek.

Melk, ei en meel op het vuur gemasseerd tot een galactisch wonder.

Pannenkoeken eten met volle maan.

Dat zouden meer mensen moeten doen.

How to be an artist. LES 27. Familie hebben is OK. of doe er iets mee…of aan

24 dec

FAMILIEISOK.001.jpeg.001

Wies Bronkhorst stuurde me het artikel ‘Kunstenaar worden: schaam u nooit’ uit het NRC over een artikel van Jerry Saltz; How to be an artist. 33 lessen die je volgens Saltz van inspiratieloze amateur naar nieuwsgierige verbeelder van je originele kijk brengen. (of in ieder geval helpen een beetje creatiever te leven.) Bekijk het origineel  hier.

jerrysaltz_nrc

Ik las de lessen van Saltz en vertaalde ze in het Nederlands. Soms letterlijk. Soms liet ik stukken weg of vulde aan met eigen materiaal.

Enfin.

Les 1 tot en met 7 hier

Les 8, 9 en 10 hier.

Les 11 tot en met 16 hier.

Les 17, 18 en 19 hier.

Les 20 en 21 hier.

Les 22 hier.

Les 23 hier.

Les 24 hier.

Les 25 hier

en hier

Les 26 hier.

Les 27: Een familie hebben is ok……of doe er iets mee….OF AAN.

Er is een ongeschreven reden dat, met name voor vrouwen in de kunstwereld, kinderen hebben slecht is voor je kunstcarrière. Dat is belachelijk.

Waarschijnlijk had 90% van alle kunstenaars kinderen. Deze kunstenaars waren meestal mannen en het was niet slecht voor hun carrière. Vrouwen waren aan huis en kind gebonden, werden niet toegelaten op scholen en academies, mochten geen naakten schilderen, laat staan leerling zijn van kunstenaars. Dat is voorbij.

Laatst luisterde ik de podcast van Lynn Berger bij de Correspondent. Ze schrijft over cultuur en cliches. Ze is gefascineerd door de sleutelwoorden van deze tijd. “Misschien ken je ze wel, woorden als innovatie, of impact of ambitie. Die lijken vanzelfsprekend maar wanneer je ze tegen het licht houdt, blijken ze stiekem heel veel te zeggen over wie we denken, hopen en vrezen te zijn.”

In de derde aflevering van 29 november 2018 brengt “ze een ode aan een woord dat geen sleutelwoord is, maar dat wel zou moeten zijn. Namelijk onderhoud.”

Beluister de podcast hier.

In de podcast vertelt Berger het mooie voorbeeld van Mierle Laderman Ukeles.

“New York 1969. Ze is net moeder geworden. Een dochter, een zegen, maaaaarrr er is een probleem. De zorg voor de baby en het huishouden slokken al haar tijd op. Wanneer moet ze nu kunst maken. Omdat het 1969 is, en New York en omdat Ukeles een kunstenaar is, doet ze wat ieder ander in haar positie zou hebben gedaan, ze schrijft een manifest; I do a hell of a lot of washing, cleaning, cooking, renewing, supporting, preserving, etc. Staat erin en also up to now separately I DO ART.

manifesto_Ukeles

In haar manifesto for maintenance art formuleert Ukeles ook meteen de oplossing voor haar probleem. Niet langer zal kunst een aparte activiteit zijn naast al het andere dat ze moet doen, nee, voortaan zal ze van haar dagelijkse onderhoudswerkzaamheden Het Werk maken. Kunst dus. Onderhoudskunst. Immers als Marcel Duchamp een urinoir in een sculptuur kon veranderen door het te signeren en in een museum te plaatsen, dan kan zij van het huishouden best een performance maken. En dat doet ze. Haar performances beginnen klein met alleen haarzelf en haar kinderen, de tweede dienst zich al gauw aan, als publiek en uitvoerder in een. Het aankleden van haar kinderen, het sorteren van de sokken, het poetsen van de badkamer, Ukeles fotografeert het, geeft het een titel mee, maakt het tot kunst. Later boent ze ondermeer de trappen van een museum, stoft sculpturen af, harkt bladeren bijeen op een universiteits campus en schrobt de stoepen van kunstenaarswijk Soho.

MierleLaderman

Met zulke ‘performances’ geeft Ukeles commentaar op de soms absurde logica van de kunstwereld. Maar haar boodschap gaat verder dan dat. Voor het werk ‘touched sanitation’ bijvoorbeeld reist ze in 1979 elf maanden lang door New York om alle 8.500 vuilnismannen van de stad de hand te schudden; Thank you for keeping New York city alive, zegt ze dan. Want zoveel is Ukeles wel duidelijk. Huizen, musea, steden, zelfs samenlevingen zijn nergens zonder onderhoud. Of zoals ze het formuleert in haar manifesto for maintenance art; after the revolution, who is going to pick up the garbage on Monday morning”

Dankjewel Lynn Berger voor je geweldige podcasts. Ik geniet er met volle teugen van. Ik luister ze ‘s-ochtends vroeg als ik met mijn oude Alfa Romeo Spider om 6.00 richting Utrecht rijd om de files te vermijden om vervolgens toch nog iets aan mijn conditie te doen als ik om 7.00 in Utrecht aankom bij Fit For Free. De kunst van het combineren. Ik wordt er steeds beter in.

Laten we Jerry nog even aan het woord. Hij zegt dat kinderen niet slecht zijn voor je carrière. Maar het betekent dat je minder tijd, geld of plek hebt. Ja dus?? De meeste kinderen die in de kunstwereld zijn opgegroeid hebben een geweldig leven.

(De kinderen van Picasso buiten beschouwing gelaten. Om van de kinderen van Gauguin maar te zwijgen.)

Saltz haalt kunstenares Laurel Nakadate aan. Zij vindt dat ouder zijn erg veel lijkt op kunstenaar zijn. Het betekent spullen overal heen slepen, in chaos leven, mysterieuze, onmogelijke en enge dingen doen. Net als kunst kunnen kinderen je heel de dag gek maken, jezelf wensend dat deze dag maar snel voorbij gaat. Maar dan in een fractie van een seconde, op enig moment, wordt je beloond met een moment van intense, allesomvattende liefde.

Afgelopen donderdag was ik bij mijn familie in Groningen; de Noorderlingen. De Noorderlingen is een TopProgramma Ondernemerschap, voor ambitieuze en ondernemende studenten uit Noord-Nederland. Maar ook studenten buiten het Noorden kunnen zich inschrijven! Het is een uitdagend onderwijsprogramma voor studenten die tijdens hun studie al een eigen bedrijf of business idee hebben en dit willen laten groeien tot een succes.  Hierbij worden ze gecoacht en geadviseerd door succesvolle ondernemers en experts uit de regio. Met workshops, trainingen, inspirerende bedrijfsbezoeken en toegang tot een groot netwerk helpt De Noorderlingen je bedrijf groeien!

Ik ben geen ‘succesvolle ondernemer en expert uit de regio’ want ik stapte donderdag om 05.30 in Papendrecht uit bed om de trein van 06.37 in Dordrecht te halen richting Groningen. Ik had mijn spullen meegesleept om weer eens iets onmogelijks en eng te gaan doen. 20 ondernemers in 5 minuten p.p. van persoonlijk advies voorzien en ze de, voor sommige vage en zweverig theorie van Design Thinking uit te leggen.

Ter ondersteuning beloofde ik ze de slides.

Noorderlingen_20122018

Alsjullieblieft. Ik ben blij dat ik familie in het Noorden heb.

(Maarten wist dat al)

Fijne Kerst.

Cor Noorderling Noltee

%d bloggers liken dit: