Althans niet zoals Alex Osborn, de bedenker van de brainstorm het in 1953 bedacht; een brainstorm is een gestructureerde groepsactiviteit waarbij je de ideeën ontwikkeling loskoppelt van de waardering. In de afgelopen decennia heeft de wetenschap aangetoond dat er meer originele en waardevollere ideeën ontstaan als je eerst alleen nadenkt en dan pas samen. Liefst met een paar Superoptimisten. Hoe je een Superoptimist wordt lees je in mijn ‘Het kleine grote design thinking doeboek’ of oefen je met andere Superoptimisten tijdens de tweedaagse masterclass design thinking 25 en 26 april. Meer info hier.
Negen jaar geleden ontmoette ik Francesco Zurlo, dean van de School of Design van de Politecnico in Milaan. Het was tijdens een summerschool waar ik na hem een een college design thinking gaf. Na het college vroeg hij of ik les wilde komen geven op zijn School of Design. Een jaar later kwam hij naar het lokaal waar ik de stoelen en tafels aan de kant aan het zetten was voor het introductiespel voor de 32 internationale masterstudenten. “Welcome Core!” hoorde ik achter mij. Je leest het goed er staat een ‘e’ achter mijn naam. Net als veel andere Italianen die ik ken voegde Francesco een ‘e’ toe aan het eind van de zin. ‘Core’ klonk heel charmant en ik voelde me direct extra welkom. Met een grote glimlach naderde Francesco me, stak zijn hand uit, bewoog zijn hoofd naar rechts en keek over mijn schouder. Stond er iemand achter me? Voor ik mijn hoofd kon draaien om achter me te kijken, kuste Francesco me op de wang en draaide in een soepele beweging naar mijn andere wang voor de tweede kus. “How was your flighte?” Met zijn hand nog in mijn hand moet ik hem aangekeken hebben met een gezicht van vreugde, opluchting, liefde, verrassing, trots, nieuwsgierigheid, opwinding, ontzag en verwondering, tevredenheid en creativiteit.
Als je iemand langer dan 6 seconden vasthoudt, geeft je lichaam het hormoon oxytocine vrij. Het speelt een belangrijke rol bij het creëren van sociale contacten met gevoelens van plezier. Een glimlach is de kortste weg naar de ander en als je elkaar dan ook nog eens minstens 6 seconden vasthoudt ben je biologisch geprimed om van elkaar te houden.
Na de gebruikelijke espresso ging ik verder met voorbereiding van het introductiespel; Massive Multiplayer Thumbwrestling. Ik leerde het kennen via de TED talk van Jane McGonigal.
Even later stroomden er grote hoeveelheden oxytocine door het lokaal.
Van informateur tot innovatiedirecteur. Van debater tot vormgever. Van cadeau-ontwerper tot stadsvergroener. Van kunstacademie student tot bestuursadviseur. Van CX director tot zoon die echt adviezen nodig heeft om zijn puberzoon te helpen bij het schoolse leren. En de drie kinderen die wel wat geloof in eigen kunnen & experimenten van mij kunnen gebruiken in hun zoektocht naar het nut van het leven en zakelijk geluk. Of toch die verbinder die zich afvraagt hoe we samen tot een socialere, inclusieve, democratische en verbonden samenleving kunnen komen?
Ik gun jullie allemaal een kennismaking met De Dromer, De Wakkerschudder, De Inkaartbrenger, De Bewijsverzamelaar, De Vragenmaker, De Ideeënbedenker, De Ideeënwaardeerder, De Uitprobeerder en De Verbeteraar. En als je ze leert kennen hoop ik dat ze je helpen om dingen te veranderen, te verbeteren. Want doen brengt het denken verder.
En geloof me dat ik jullie het liefst allemaal het boek zou geven. Maar dat is te makkelijk en ook niet de opdracht. Ik zou het aan 1 iemand geven. En dat is moeilijk kiezen. Dus heb ik hulp ingeschakeld van de Ideeënwaardeerder. De Ideeënwaardeerder heeft me geholpen bij het bepalen van de twee criteria. Die ene had ik al genoemd; originaliteit. De andere komt voort uit de gedachte van Valentijnsdag; de dag waarop geliefden elkaar extra aandacht geven.
Aandacht geven aan je geliefde. Want aandacht maakt alles mooier. De oude, prachtige payoff van IKEA die ze natuurlijk nooit hadden moeten veranderen, maar dat is een ander verhaal.
Als ik originaliteit en ‘aandacht voor je geliefde’ als criteria hanteer, heb ik behoefte aan een definitie van ‘geliefde’. Mag je je collega, je kind of jezelf ‘geliefde’ noemen of zijn we dan grensoverschrijdend bezig? Zeker wel. Maar zijn we in de liefde niet beter af zonder grenzen. Het feit dat jullie tijd en aandacht hebben besteed aan de ander (of jezelf) is een liefdevol gebaar en een cadeau op zich. ‘Wees lief voor elkaar. De rest is ruis.’ leerde ik van mijn lieve buurman Ap.
Hebben jullie in de gaten waar ik naar toe wil? Enig idee wie er gaat winnen?
De winnaar van ‘De kleine grote design thinking doeboek Valentijns actie’ is…
Wie wil je dat ik mijn boek stuur? Of misschien wil je jezelf wel een Valentijns kado geven. Gratis! Laat me weten wie en waarom. Dan kies ik de meest originele. Je hebt tot uiterlijk 23.59.
En daar krijg je een twee-daagse masterclass design thinking bij. 25 en 26 april 2024. Inclusief overnachting op Landgoed Zonheuvel in Doorn. Meer info hier.
Afgelopen vrijdag presenteerde ik mijn boek ‘Het kleine grote design thinking doeboek’. Genodigden had ik gevraagd om mij van tevoren een vraag te sturen over het boek. Met als inzet het eerste exemplaar van het boek. Die vragen varieerden van ‘Waarom?’ tot ‘Hoe zou je de boom van wie het papier komt het goede nieuws vertellen dat hij dit is geworden?’ Het was moeilijk kiezen. Uiteindelijk koos ik voor ‘Stel je voor dat je boek eigenwijs is en in opstand komt tegen één idee van jou. Welk idee zou dat dan zijn?’ Afgelopen vrijdag was mijn antwoord ‘Iedereen is een design thinker.’
Maar na het lezen van De Correspondent artikel ‘Een duurzame wereld begint bij je vrienden’ kies ik iets anders uit mijn boek, namelijk;
‘Het is ontzettend leerzaam om te zien wat mensen doen in plaats van te horen wat ze zeggen dat ze doen.’
‘Gedrag is niet altijd een goede graadmeter van wat ze nou echt willen. Het is vooral een reflectie van wat normaal, hip, conventioneel of goedkoop is. Volgens mij moeten we meer gaan luisteren naar wat mensen zeggen te willen. Als je die vraag stelt, denk ik dat bedrijven en overheden erachter komen dat mensen eigenlijk heel andere dingen willen dan wat hun koopgedrag suggereert.’
Dus niet alleen kijken maar ook luisteren. In het Engels is LISTEN overigens een anagram van………………..Denk daar maar eens over na. Of koop mijn boek, blader naar bladzijde 44 en maak kennis met De bewijsverzamelaar.
In de afgelopen 20 jaar als ontwerper heb ik iets ontdekt. Ik kwam erachter dat er een naam was voor wat ik deed; design thinking. Het maken van uitprobeersels, prototypes om mensen iets nieuws te laten ervaren. En te kijken of dat nieuwe een verbetering is, gewenst is. Dat pakte zeker niet altijd goed uit maar was wel altijd leerzaam……en leuk. En toen ik op een gegeven moment werd gevraagd om een college ‘ontwerpen’ te geven op de Hogeschool voor de Kunsten liet ik de jonge ontwerpers vooral zien ‘wat’ ik had gemaakt. Toen een van de studenten vragen stelde over het ontwerpproces kwam ik niet verder dan “gewoon dingen doen” gevolgd door een lange stilte waarin ik op zoek ging naar een betere uitleg. “Nee dingen ongewoon doen.” Een zaal vol hoog opgetrokken of juist diep fronsende wenkbrauwen als gevolg. “Want als je doet wat je altijd doet krijg je wat je altijd krijgt.” De quote van Einstein redde mijn premature carrière als docent en twee dagen later kreeg ik een telefoontje of ik les wilde komen geven op HKU. Het docentschap in combinatie met mijn ontwerppraktijk resulteerde in een blog waar ik een jaar lang elke dag mijn bevindingen deelde en vormde de basis voor het vak Design Thinking op HKU. Vele colleges, workshops en trainingen in binnen-en buitenland volgden maar mijn echte ontdekking deed ik tijdens het schrijven van Het kleine grote design thinking doeboek. Ik stelde mezelf de vraag of ik een naam kon bedenken voor de rollen die je in het design thinking proces speelt èn of ik daar een tekening bij kon maken. Nu moet je weten dat ik totaal niet kan tekenen. Dus het moest eenvoudig. En dat lukte. Maar wat veel verrassender was, was dat ik me veel beter kon verplaatsen in een van die rollen. Een uniek boek over design thinking was geboren.
Design thinking is een aanpak voor het oplossen van complexe (maatschappelijke) problemen en het ontwikkelen van creatieve oplossingen. Denk daarbij aan het onderwijs, de zorg, het milieu, vluchtelingen, mobiliteit, laaggeletterdheid, eenzaamheid, armoede, et cetera. Ze noemen design thinking ook wel human centered design: mensgericht ontwerpen. Door mensen, voor mensen en met mensen. Mensen kunnen hardop dromen. Wij kunnen ons een wereld voorstellen zoals die zou kunnen zijn. Ik geloof dat er veel meer verrassende en waardevolle oplossingen kunnen ontstaan als we gebruikmaken van ons inlevingsvermogen, onze verbeeldingskracht en ons lef om nieuwe dingen uit te proberen.
In Het kleine grote design thinking doeboek licht ik de 9 rollen toe die je in het ontwerpproces speelt:
De Dromer. Formuleert de gewenste situatie.
De Wakkerschudder. Laat je de urgentie voelen.
De In Kaart Brenger. Brengt de huidige situatie in kaart. Hoe is het NU?
De Bewijsverzamelaar. Verzamelt bewijs wat werkt en waar behoefte aan is.
De Vragenmaker. Formuleert ontwerpvragen op basis van het verzamelde bewijs.
De Ideeënbedenker. Bedenkt veel originele ideeën
De Ideeënwaardeerder. Waardeert ideeën op basis van relevante criteria.
De Uitprobeerder. Brengt ideeën tot leven in de vorm van prototypes, rollenspellen of simulaties.
De Verbeteraar. Gebruikt de feedback van gebruikers om de uitprobeersels te verbeteren.
In het boek staan inspirerende voorbeelden en leg ik uit hoe je samen aan de slag kunt gaan met de rollen. Het is een handreiking om nieuwe dingen uit te proberen. Wat je uitdaging ook is, met Het kleine grote design thinking doeboek kom je erachter waar mensen echt behoefte aan hebben. Je ontdekt hoe je waardevolle impact kunt maken, gebruikmakend van je aangeboren creativiteit. Iedereen is een design thinker.
Tien jaar geleden kreeg ik van mijn vrouw de gehele Bricklane Bike collectie van H&M. De Londense fietswinkel Brick Lane Bikes en H&M brachten samen een collectie op de markt geïnspireerd op fietsen en dan vooral fietskoeriers in de stad. De bijbehorende spijkerbroek van stretch jeans en smalle pijpen heeft aan de binnenkant een lichtgevende band zodat als je je pijp omvouwt je extra goed zichtbaar bent. De jeans is de enige jeans die ik heb en heb ik ontelbare malen gedragen. Tot de gaten erin zaten. En een beetje gat kan nog wel maar als je met het aantrekken van je broek de helft van je pijp aan een dun draadje hangt wordt het tijd voor……..
Ja zeg het maar.
Een bezoek aan de kleermaker.
Vorige week bracht ik mijn jeans en liet hem de gaten zien, waarop hij enthousiast antwoordde:
“Dat kan ik heel mooi maken. Zie je bijna niks meer van. Kijk dit is dezelfde kleur blauw.”
Ik keek hem lachend aan en zei dat ik de scheuren juist wel wilde zien en vroeg hem of hij gouddraad had. En of hij het juist zo zichtbaar mogelijk wilde stikken, zigzaggend, als een flinke wond die gehecht is.
Hij deed of hij me niet hoorde of dacht dat ik hem in de maling nam en liet mij de blauwe draad zien waarmee hij mijn jeans onzichtbaar ging repareren. Ik keek naar waar hij het blauwe garen vandaan haalde en wees hem op de meest goudgele draad die ik zag. Hij sputterde nog een keer tegen, trok een stuk blauw garen van de klos en legde het op mijn jeans. En inderdaad, zeker zonder mijn leesbril was ie echt onzichtbaar. “Mooi!” zei ik “Maar ik wil toch die goudgele.”
Hij keek me met een schuin oog en scheve frons aan, mompelde iets onverstaanbaars gevolgd door een duidelijk “twintig euro”. “Prima.” antwoordde ik, “tot volgende week.”
Een half uur geleden ging ik mijn broek halen. Nieuwsgierig en een beetje nerveus. Halverwege de drempel draaide hij zich om en pakte mijn broek. Hij was me blijkbaar niet vergeten. Met een soepele zwieper legde hij mijn broek op de tafel en zei “Mooi”. Ik kon niet ontdekken of dat met een uitroepteken of met een vraagteken was. Maar ik zag het meteen. Het was prachtig…met twee uitroeptekens. Ik keek hem aan en een tevreden glimlach sierde zijn gezicht.
Het idee voor deze reparatie is geïnspireerd op Kintsugi, een Japanse lijmtechniek om kostbaar keramiek te lijmen met goud- of zilverkleurige lak. In de Japanse schoonheidsleer dragen de sporen van breuk en herstel bij aan de schoonheid en waarde van een voorwerp. Het benadrukt de schoonheid van imperfectie en vergankelijkheid en onthult zo een deel van zijn geschiedenis.
De scheuren onthullen een deel van onze geschiedenis, een leven dat we samen dragen. Met alle ups en downs. Toen ik net een foto maakte van de broek en inzoomde zag ik de Heartbeat van mijn Jeans.
Klaar voor de volgende tien jaar.
Dat rijmt en goud draad dicht.
Mooi!!
PS
De broek is gemaakt door Stomerij Paulus, Paul Krugerstraat 141, Rotterdam. 010-4848345 of 0614776638
Schrijven begon bij mij met een pen vastpakken en in een ongelinieerd A5 schriftje opschrijven wat ik dacht. Voordat ik begon met bloggen schreef ik 2,5 jaar elke ochtend in mijn Ochtendschrift en verbrandde of verscheurde (als ik bijvoorbeeld in een met brandmelders uitgerust hotel zat) mijn ochtendschrijfsels. Ik had deze oefening uit het boek van Julia Cameron, The Artist Way, en het leerde mij een paar belangrijke dingen:
Het maakt niet uit hoe laat ik opsta, ik wil altijd blijven liggen. Dus kon ik net zo goed de wekker een uur eerder zetten;
Met je hand in de vroege ochtend opschrijven wat je denkt, voelt als het resetten van je harde schijf. Daarna douchen is het veel rustiger in je hoofd. Alle dingen waar je aan denkt in de vroege ochtend heb je namelijk al opgeschreven en weggedaan;
Het is een geweldige Start oefening die me leerde dat elke actie begint met…………. actie. ‘Just Do It’ van Nike werkt niet voor mij. Als ik tegen mezelf, en al helemaal tegen een ander zeg, “ik ga het doen”, blokkeer ik. Ik doe het of doe het niet. Mark Twain zou het Ochtendschrijft waarschijnlijk anders zien; die zei dat als het eerste wat je iedere dag doet een levende kikker eten is, de rest alleen maar meevalt;
Het verbranden van wat je hebt geschreven is een hardCOR training loslaten. Soms schrijf je namelijk dingen op die je heel graag wilt bewaren of delen. Dan toch de fik erin zetten is heeeeel bevrijdend……..en lastig;
Het Ochtendschrift voelt als een kleine overwinning op je interne saboteur; de nee schuddende, met zijn middelvinger naar me wijzende Kabouter.
Het schrijven in de ochtend zonder doel en zonder oordeel heeft me enorm geholpen de weg naar mijn kunstenaarschap (terug) te vinden. Want zijn we niet allemaal kunstenaars? En toen ik op zaterdag 26 januari 2013 om 04.54 op mijn wekkerradio keek was ik klaarwakker en dacht ik:
Ik ga een boek schrijven.
Waarop de Kabouter direct reageerde met: “Dat kan jij helemaal niet, daar zit toch niemand op te wachten, daar heb je toch helemaal geen tijd voor………”
En toen gebeurde er iets waar zelfs Kabouter stil van werd. Ik bedacht me dat als ‘een boek’ mijn doel is, ik pas echt blij ben als het boek af is. Maar wat als ik de woorden ‘een boek’ schrap? Dan staat er:
Ik ga een boek schrijven.
Ik ga schrijven.
Verlost van het format en geïnspireerd door dit inzicht sprong ik uit bed, liep naar de keuken, opende mijn laptop, ging naar WordPress en begon ik dit blog. Een uur later publiceerde ik mijn eerste post die ik linkte aan Twitter, Facebook en LinkedIn. Zonder te corrigeren, ongecensureerd. Fail faster. De energie die vrijkwam was ongelooflijk. Ik was aan het schrijven zonder te corrigeren. Mijn Kabouter vond het allemaal belachelijk en vooral een heel slecht idee. Maar ik zat zondagochtend vroeg weer achter mijn laptop te schrijven en publiceren. En maandag weer, en dinsdag. Woensdag dacht ik, wat als ik nu elke dag schrijf, in de ochtend. Op donderdag zette ik de wekker om zes uur, drukte een keer op snooze en zat om twaalf over zes in het donker met een kaarsje aan te schrijven. Om zeven uur drukte ik op ‘publish’. Een jaar lang zette ik elke dag de wekker om 6 uur en publiceerde ik om 7 uur.
Over Design Thinking. Over empathie, creativiteit en uitproberen, prototypen noemden ze dat. Na een jaar maakte ik een pdf van 1.875 pagina’s en zette die op mijn blog. De geprinte versie verbrandde ik tijdens mijn blogverbranding in een kerkje in mijn geboortestad Dordrecht. Het telefoonnummer van het kerkje zal ik nooit vergeten 078 6 14 01 67. Mijn geboortedatum is 14 01 67. Het schrijven op mijn blog leerde mij veel over het gedachtengoed van Design Thinking en over mezelf als ontwerper. Ik introduceerde het vak Design Thinking bij Kunst en Economie op de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) en werd visiting professor Design Thinking aan de master Strategic Design van de Politecnico di Milano. De afgelopen tien jaar mocht ik mensen inspireren op alle continenten van de wereld, behalve Australië. Anybody there?
20 februari 2023 werd ik gebeld door uitgever Geerhard Bolte van Haystack of ik interesse had in het schrijven van een boek over Design Thinking.
Na onze kennismaking in Zaltbommel haalde ik mijn Yes en No knoppen uit mijn tas, telde tot drie en….
Afgelopen vrijdag stuurde ik het manuscript.
En over het schrijven van dat manuscript zou ik een boek kunnen schrijven.
Op dinsdag 16 mei 2023 spreek ik voor de zesde keer tijdens de masterclass ‘Innovatief Denken, Durven, Doen’ over Design Thinking. Samen met Kim Spinder, Prof. dr. Jeff Gaspersz en Joey Gonesh. Met een hele goede dagvoorzitter: Kjell Lutz.
Tijdens de masterclass vergroot je jouw innovatiekracht en doorbreek je patronen om verandering te realiseren. Het wordt een energieke dag vol concrete inspiratie, praktische tips en bruikbare oefeningen! Meer weten? Bekijk hier het programma:
